Een wals van Chopin zit vol swing

recensie Op het podium in de kleine zaal van het Concertgebouw in Amsterdam bedient een als Abeltje verkleed jongetje een laserbas. Het meisje naast hem maakt ritmische geluiden met een lepel in een glas. Samen met een altvioliste improviseren ze op de klanken van een Japans gedicht.

De deuren van het Concertgebouw staan wijd open voor een jong publiek. Afgelopen zondag waren er maar liefst twee concerten te beluisteren. In de grote zaal speelde het Jazz Orchestra van het Concertgebouw het jaarlijkse 'Entree Concert' voor jong en oud, waarin de vijftienjarige saxofonist Joris Roelofs zijn debuut maakte. Tegelijkertijd speelde in de kleine zaal het eerste kinderconcert van het nieuwe jaar onder de titel 'Mag het ietsje meer zijn'. De grote hal van het statige gebouw was voor aanvang van de concerten dan ook gevuld met ouders en opa's en oma's, die opgetogen leken om een uitstapje met de kinderen te kunnen combineren met hun liefde voor muziek.

Vooral de kinderconcerten zijn inmiddels een begrip en kennen een vast publiek. Zo'n zeven maal per jaar nodigt het Concertgebouw wisselende musici uit voor een gelegenheidsconcert in de kleine zaal, dat is toegespitst op jonge luisteraars. Trekpleister is de populaire presentator Howard Komproe, die de kinderen als een moderne Rattenvanger van Hamelen met ludieke grapjes door het repertoire loodst. De drie musici in 'Mag het ietsje meer zijn' stonden er echter alleen voor, want Howard was geveld door griep. ,,Hij is zo ziek, dat de snottebellen uit zijn neus druipen'', vertelde zijn 'vriendin' aan het publiek bij aanvang van het concert. Spijtig, maar ook een onverwachte gelegenheid om te zien of klassieke muziek kinderen ook aanspreekt zonder de inbreng van een geliefde presentator.

Het concert was bedoeld als een reis van Howard Komproe door verschillende muziekstijlen en klanken uit het dagelijks leven. Voor altvioliste Esther Apitulay, pianiste Rie Tanaka en laserbassist Florentijn Boddendijk was het nu een kwestie van improviseren en dat ging hen goed af. Esther Apitulay nam de rol van presentator op zich en daar lijkt zij zowaar talent voor te hebben.

Al rappend vertelt zij over popmuziek, klassiek en jazz en tovert zij virtuoze klanken uit haar instrument. Als de Japanse pianiste Rie Tanaka vanachter haar vleugel tevoorschijn schiet spelen zij samen een serie muzikale improvisaties, die variëren van romantisch klassiek tot jazz. Dan volgt een bloemlezing uit bestaande stukken van componisten als Vieuxtemps, Hindemith, Piazzola, Chopin en Bartok. In de interpretatie van de muziek krijgen de kinderen een rol toebedeeld. Na een wals van Chopin door pianiste Tanaka, vraagt Apitulay aan een klein meisje in de zaal: ,,Wat vind jij mooie muziek? 'Rock en roll', zegt de kleuter zonder aarzelen. Tanaka speelt Chopins melancholieke wals nu als een swingende compositie, waarbij haar handen watervlug over de toetsen rollen. Dan volgt een aantal werken 'zonder titel' en de kinderen mogen er een titel bij bedenken. Met de vingers in de lucht roepen zij poëtisch 'De treurende zwaan' en 'Het hart van jou en mij', of - net zo enthousiast - 'Star Wars!'.

De muzikale inbreng van de mysterieus uitziende laserbas, een creatie van musicus Florentijn Boddendijk, lijkt favoriet te zijn. Door met een soort afstandsbediening aan zijn hand onder een laserstraal door te bewegen laat hij het geluid van onweer, regen of een voorbijrazende auto horen. Maar net zo gemakkelijk tovert hij een heel symfonieorkest uit zijn instrument. Als hij in een duet met Apitulay moeiteloos haar klanken imiteert, zegt zij laconiek tot het lachende publiek: ,,Ik hoef helemaal niet meer te spelen. Dit is de toekomst jongens!''

De kinderconcerten zijn, zelfs zonder Howard Komproe, heel erg leuk. Naast het open contact met het publiek lijkt variatie het geheim te zijn. De korte stukken in verschillende stijlen wisselen elkaar vlot af en laten horen hoe je bestaande composities naar je hand kunt zetten.