De Russen komen

Er staan wat banken. En een opklapbed. Op de vloer nog drie rode stickers: 'Veel van onze klanten hebben behoefte aan privacy. Wacht u daarom achter deze lijn'. Vroeger was dit een postkantoor, vandaar. Op het opklapbed wordt rond het middaguur iemand wakker. Het is Hans Dagelet: een van de acteurs in de nieuwe KRO-politieserie 'Russen'. Hij is aan het bijkomen van een zojuist opgenomen scène, elders in het gebouw.

Het voormalige postkantoor ligt midden in een woonwijk in Amsterdam-Noord. Op deze doordeweekse dag is het er uitgestorven. Alleen bij de ingang van het gebouw, waar een paar vrachtwagens geparkeerd staan, is wat bedrijvigheid van technisch personeel. Binnen, op de set, wordt gerepeteerd. In de tot verhoorkamer verbouwde ruimte buigt Leonie (Marjolein Keuning) zich over een wat oudere vrouw. Ze zijn in gesprek. Maar waar de twee het over hebben, is niet te verstaan. Dreigend ziet het er wel uit. Vooral ook omdat Paul (Thom Hoffman) vervaarlijk met zijn handboeien zwaait, terwijl hij onrustig door de verhoorkamer loopt.

In 'Russen', bargoens voor 'stille' of undercover politie-agent, zijn Leonie en Paul twee van de vier rechercheurs van het bureau. Tom (Mattijn Hartemink) en Masha (Gonnie Gaakeer) de andere twee. Hans Dagelet neemt onder de welluidende naam Van der Scheur de rol van chef op zich. Met zijn hond Nordholt (!) bestiert hij het bureau vanuit zijn kantoor op een centrale plek in het gebouw. Doel van het team is zoals in iedere politieserie: de strijd aanbinden met de misdaad.

,,Maar'', zegt Frank Jansen, hoofd drama van de KRO, ,,anders dan in de meeste politieseries, zoals 'Baantjer' en 'Unit 13', staan in 'Russen' de karakters van de hoofdpersonen centraal. Het gaat niet om whodunnit, het gaat erom te laten zien wat dit werk met mensen doet.''

Jansen liet zich voor de nieuwe politieserie inspireren door series als 'ER' en 'New York Police Department (NYPD)'. Voor de KRO bezocht hij in de afgelopen drie jaar producenten, schrijvers, regisseurs en studiosets van deze en andere series in Hollywood. Daaruit ontstond het idee van een collectieve writerstable, dat Jansen nu gebruikt voor 'Russen': diverse scenaristen schrijven samen aan de serie en beoordelen elkaars werk.

Daarbij hanteren de schrijvers een belangrijk uitgangspunt. Niet: 'men neme een lijk' en daar verzinnen we een plot omheen. Maar: de karakters van de hoofdpersonen moeten worden uitgediept. De schrijvers moeten zich continu afvragen: Wat nou als dit of dat met Paul of Tom gebeurt? Het gaat om het effect van goed en kwaad op de personages: wat op het werk gebeurt, heeft invloed op de thuissituatie, er is een vermenging van privé en zakelijk. De misdaad krijgt zo op een andere manier aandacht dan gebruikelijk is.

Jansen hoopt dat die formule aanslaat. ,,Ik pretendeer niet dat deze serie in alle opzichten origineel is. Maar ik hoop wel dat deze serie een apart plaatsje zal innemen in het scala aan politieseries dat Nederland rijk is.''

De gezamenlijke lunch in het bijgebouw van het oude postkantoor is inmiddels voorbij, iedereen gaat weer aan het werk. Keuning en Hoffman storten zich opnieuw op de verhoorscène, Dagelet zoekt nog even zijn opklapbed op om straks weer fit aan de slag te gaan en een verzorger laat hond Nordholt uit in de wijk. Een rondleiding over de set laat zien dat de producenten van 'Russen' aan alles hebben gedacht: aan politiecellen, aan een kantine (waarin een kaart van Amsterdam niet ontbreekt) en aan moderne werkplekken. Er is zelfs een lift. Die werkt weliswaar niet, maar wekt in de serie in elk geval de indruk dat de rechercheurs op de (niet bestaande) zesde verdieping resideren. De schrijvers moeten hebben gedacht: goeie liftscènes mogen niet ontbreken in een op Amerikaanse leest geschoeide serie.

Vanaf 8 september is het smullen voor de liefhebber van het genre: half-Amerikaans vertier overgoten met een oud-Hollands sausje. Of beter gezegd: nog even wachten en de Russen komen.