Door wie is Oosterbaan ontvoerd: boeven, rebellen, soldaten?

recensie Een Nederlandse thriller die niet alleen spannend is maar ook opmerkelijk goed geschreven, dat is altijd een aangename belevenis. Hilberts Kuiks 'Bloed in Zee' zorgt voor prettig lezen met nog een tikje meer: het boek gaat ergens over, het is geen jongensboek voor grote kerels, zoals al te veel romans die onder de categorie spannend worden gerangschikt. Zijn boek speelt in Afrika en daar heeft Kuik in de jaren zestig als arts gewerkt. Dus hij weet waarover hij het heeft, dat helpt ook.

Zijn hoofdpersoon, Rik Oosterbaan, laat zich overhalen om te gaan zoeken naar zijn vriend die in Oeganda is verdwenen. Alles lijkt goed te gaan. Hij maakt kennis met een alleraardigste man die weliswaar niet alleen geen woord buitenlands spreekt maar ook nog eens zo ongeveer analfabeet is. Dit wordt goedgemaakt door het feit dat hij beschikt over een aangeboren intelligentie: het lijkt warempel wel of hij gedachten kan lezen. Die man helpt hem, maar kan niet verhinderen dat hij wordt ontvoerd en ergens vastgehouden door... Ja, door wie? Doodgewone boeven? Rebellen? Soldaten van het 'reguliere' leger? Rik ontsnapt ternauwernood aan de dood, maar dan is de ellende nog lang niet voorbij: de politie verdenkt hem van 't een en ander en scherpschutters loeren op hem. Zijn vriend vindt hij niet en eenmaal terug in Nederland bijkt, dat alles anders is dan hij in zijn stoutste dromen had bevroed.

De ontknoping is zowel logisch als verrassend en de beschrijving van landschap, situatie en mensen in Oeganda heel boeiend. Het lijkt mij dat 'Bloed in Zee' (in sommige landen kun je zo ongemerkt verdwijnen als een druppel bloed in de zee) een goede kans maakt op een nominatie voor de Gouden Strop.

Nog een verrassing, nu van ver. 'Havanna Outcast' van José Latour is geschreven door een Cubaan die in Havana woont. Hoe is het mogelijk, denk je, want het boek is weliswaar uitgegeven in Amerika maar dat zal ze daarginder niet beletten het te lezen. En Latour spaart zijn vaderland de roede niet: er is niet genoeg te eten, men heeft geen enkele privacy, de partijdoctrine drukt zwaar op iedereen. Weliswaar wordt er ook kritiek geuit op Amerika, maar van eerlijke verdeling in dezen is toch echt geen sprake.

Elliot Steil is de zoon van een Amerikaanse vader en een Cubaanse moeder. Als het boek begint heeft hij allang niets meer van die vader gehoord: hij sprokkelt met het geven van Engelse les wat geld bij elkaar, maar door zijn afkomst heeft hij weinig kans op vooruitgang. Dan ontmoet hij een Amerikaan, die zegt dat hij de laatste wens van Elliots inmiddels gestorven vader wil vervullen door hem naar Amerika te brengen met zijn jacht. Maar in volle zee duwt hij hem het water in. Elliot wordt gered en eenmaal in Amerika zoekt hij de man die hem wilde vermoorden. Hij bewandelt daarbij illegale wegen, maar hij lost het raadsel op.

'Havana Outcast' is Latours zevende thriller: gezien het niveau van dit boek lijkt het me de moeite waard tenminste een paar van de voorgaande te vertalen.