conservatorium

recensie Violiste Laura Alvarez (25) geeft voor het eerst les.

Voor het allereerst serieus lesgeven en dan ook nog in een relatief onbekende taal. Het overkomt aankomend violiste Laura Alvarez, die op het Haagse conservatorium een 'interne' stage loopt: lesgeven onder begeleiding van je eigen leraar. ,,Het is overleven.''

,,Denk erom: lesgeven draait om je eigen instelling. Als een leerling iets fout doet, moet je eerst denken: heb ik het wel goed uitgelegd? Je moet vaak diep door het stof gaan.'' Dat vertelt Qui van Woerdekom, docent viool-methodiek aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, aan zijn zeven studentes. ,,En als je lesgeven eng vindt: dat is juist goed. Hoe enger je het vindt, des te meer moeite je zult doen. Ik vind sommige lessen ook nog altijd doodeng. Als je zoiets krijgt van 'ik weet het wel, vind niks meer eng' dan gaat het vaak slecht.

Laura Alvarez vindt de eerste lessen inderdaad eng. De derdejaars studente is een van de pupillen van Van Woerdekom en staat op het punt om haar eerste serieuze les te geven. Ze heeft wel 'drooggeoefend': eerst op leerlingen die niet gekozen hadden voor de viool - 'daar kun je weinig aan verpesten', zei Van Woerdekom - en daarna op een kennis. Maar deze middag wordt het ernst.

De eerste leerling, Dorien (12), koos na het 'droogoefenen' alsnog voor de viool. ,,Spreek je Engels?'' informeert Laura. Niet echt. Zelf is Laura vier jaar in Nederland - na het conservatorium in Spanje kreeg ze het advies om in het buitenland verder te gaan - dus haar Nederlands is nog niet perfect. Maar zodra ze met haar leerling de leskamer binnen is, heeft ze alles onder controle. Ze doen ontspanningsoefeningen - schouders draaien, armen losmaken - en kiezen een van de twee violen die Laura heeft meegebracht van het verhuurbedrijf. Oei, geen steun voor onder de kin meegenomen: dat moet dan de volgende keer maar.

Uiteraard kan niemand bij de eerste les direct muziek uit een viool toveren. Er moet geteld worden - een, twee, drie, roest zegt Dorien haar Spaanse lerares na - en getokkeld, en het belangrijkste: ,,Je nagels zijn te lang: dat moet de volgende keer echt korter.'' Maar het helpt wel om leerlingen zo snel mogelijk aan de viool te zetten, is de filosofie van Van Woerdekom. Dorien mag strijken terwijl het instrument op tafel ligt, Laura speelt daar zelf een wijsje bij. ,,Kijk, nou jij kan spelen viool'', complimenteert ze Dorien.

Net op dat moment komt Van Woerdekom binnen. Hij wandelt van leerling tot leerling. ,,Het gaat goed, Laura, maar speel dat wijsje ook eens in een ander tempo, daar leren ze veel van'', adviseert hij haar. Dorien krijgt een compliment, en Van Woerdekom is weer vertrokken. Hij dendert in looppas door het conservatorium met een heel gevolg, als een chirurg met assistenten-in-opleiding in het ziekenhuis. Jaargenoten van Laura geven les aan een jong supertalent, een nog jongere beginner en een andere tiener. Na een halfuur belandt Van Woerdekom weer bij Laura. Die heeft Dorien net op een stoel gezet en strijkt buiten het zicht van haar leerling over de verschillende snaren. Dorien is succesvol in het onderscheiden van de tonen. Van Woerdekom gaat na of de leerling een goede 'stokhouding' heeft geleerd. Ook dat is niet slecht, alleen de wijsvinger mag nog wel wat anders.

En inderdaad: de nagels zijn te lang. ,,Veel ervaren docenten hebben altijd een nagelschaartje in hun bureaulade'', doceert Van Woerdekom, ,,dan kun je die nagels zo er afraggen.'' Laura vindt baat bij de tips van haar docent - hij is een van de redenen waarom ze koos voor de pedagogische vakken. Ze compenseert haar gebrekkig Nederlands gemakkelijk met fysieke aanwijzigen, enthousiasme en een glimlach voor de leerling. Toch valt de eerste les haar niet gemakkelijk. ,,Het is overleven. Ik vond een uur ook wel lang'', zegt ze achteraf. ,,Ik ging van alles door elkaar doen. De volgende keer moet het wel georganiseerder. Maar het ging best goed.'' Haar tweede leerling, Peter, levert minder problemen. Hij studeert aan hetzelfde conservatorium gitaar en heeft al vioolles gehad. En het belangrijkste: hij spreekt Engels.

Laura streek voor het eerst op haar negende. Ze heeft nog anderhalf jaar te gaan in Den Haag. Ze vond het in het begin best moeilijk. ,,In Spanje heb je veel contact met je familie, hier helemaal niet. Maar ik kreeg hier al wel snel vrienden, dat scheelt.'' Na haar examen wil ze terugkeren naar haar geboorteland. ,,Het lijkt me in ieder geval leuk om les te geven, en misschien ga ik ook in een orkest spelen. In Spanje is dat lastig, er zijn maar een paar echt goede gezelschappen. Maar dat zal later nog allemaal blijken.''