Terstall verhuurt vrienden

recensie De wereldpremière van een Nederlandse speelfilm is in Rotterdam een hele 'happening'. Een afgeladen Pathé-theater aan het Rotterdamse Schouwburgplein, gevolgd door een verhitte talkshow met cast en crew en een premièreparty als feestelijke afsluiter.

Dinsdag was het de beurt aan de Amsterdamse filmmaker Eddy Terstall, bekend van de vrolijke Jordaantrilogie 'Hufters en hofdames', 'Babylon' en 'De boekverfilming'. Met zijn nieuwste speelfilm 'Rent a friend', waarvoor hem een aanmerkelijk hoger budget ter beschikking stond, hoeft Terstall niet langer als 'lowbudget'-filmer door het leven.

Op het Filmfestival van Cannes vorig jaar, doken overal al oranje stickers op met de uitdagende tekst 'Rent a friend'. Het begeleidende 06-nummer, dat het idee van een zogenaamd vriendenverhuurbedrijf alleen maar versterkte, behoorde toe aan Marc Heijdeman van filmproductiebureau Jordaan Film. De Nederlandse producent was aan de Côte d'Azur eigenhandig aan het plakken geslagen.

De ludieke strooptocht door Cannes, die er uiteraard toe diende tussen het grote filmgeweld door alvast een nieuwe Nederlandse speelfilm onder de aandacht te brengen, mag kenmerkend heten voor de enorme betrokkenheid bij het project.

,,Ik hoop vooral dat deze film het Nederlandse publiek weer naar de bioscoop zal brengen'', sprak Terstall dinsdagavond op zijn beurt. Recente Nederlandse bioscoopsuccessen als 'Abeltje' en 'Kruimeltje' werden bij de hernieuwde oproep tot mobilisatie eventjes over het hoofd gezien, wat overigens niet wegneemt dat 'Rent a friend' dezelfde volle zalen wel degelijk verdient.

Het fantasievolle en uiterst amusante verhaal cirkelt rond de belevenissen van de jonge kunstschilder Alfred (Marc van Uchelen) die in zijn Mexicaanse fase zit en alleen nog maar sombrero's schildert. Dit tot groot ongenoegen van zijn vriendin Moniek (Rifka Lodeizen) die als soapschrijfster ('Het kan vriezen, het kan dooien') werkzaam is voor een commerciële televisie-omroep en die hem in die hoedanigheid een gebrek aan zakelijk inzicht verwijt. Om het tegendeel nu te bewijzen zal Alfred zich middels een krantenadvertentie als vriend verhuren, met een gigantische stormloop en een florerend bedrijf als resultaat. Een vriend voor een liefhebber van Duits voetbal, een vriend voor een te dikke of een te bekakte man, een vriend voor een ruziënd echtpaar, een vriend om te pesten, een vage vriend, een allemansvriend, zestig vrienden voor een reünie. Het zijn stuk voor stuk kostelijke scenes, waarmee Terstall zich opnieuw bewijst als één van de meest getalenteerde en meest humorvolle Nederlandse dialoogschrijvers. Met zijn messcherpe observaties en inzichten weet hij bovendien op verrassende wijze het moderne leven te duiden.

De bonus zit hem tenslotte in het ruimere budget. Rotterdam, waar 'Rent a friend' grotendeels werd opgenomen, is in Terstalls handen veranderd in een merkwaardig futuristisch landschap dat met één been in de jaren vijftig hangt. Het is als een kruisbestuiving tussen de wereld van Jacques Tati ('Mon oncle') en Alex van Warmerdam ('De noorderlingen'), modern en toch ouderwets. Geboende straten, zonder hondenpoep, bevolkt door louter welwillende mensen. De enige fascistoïde figuur is er uiteraard ook aangewezen op een ingehuurde vriend.

,,Ik ben een sociaal-democraat en ik geloof in een maakbare samenleving'', zo zou Eddy Terstall in de talkshow met Theo van Gogh na de première nog zeggen. Jammer dat de rest van het gesprek in het festivalrumoer verloren ging.