Braam werkt toe naar climax zonder in cliché's te vervallen

recensie Wat zijn de grootste muziekhits van het verleden? Uit de talloze lijstjes, waarmee de afgelopen eeuw werd afgesloten, bleek hoezeer de meningen uiteenlopen. Voor het nieuwe concertprogramma 'Alle 13 Goed!!' van zijn Bik Bent Braam, dat dit weekeinde in première ging in Paradox, heeft Michiel Braam ook zo'n lijstje gemaakt.

Anders dan de meeste lijstjesmakers heeft Braam zich niet beperkt tot één genre, en zelfs niet tot één eeuw. Dat zijn lijstje dertien composities telt, líjkt handig in het licht dat zijn orkest dertien musici telt en dit jaar zijn dertiende verjaardag viert, maar is toeval. ,,Ik had er in eerste instantie vijftien'', verklaart de bandleider, die met zijn bigband niet eerder stukken van andere componisten speelde. ,,Twee stukken -'Radar love' en 'Paradise by the dashboard light'-, vielen af omdat ik simpelweg niet wist wat ik er voor mijn orkest mee aan moest.''

Welke stukken bleven er dan over? Bik Bent Braam startte de tweede set met het 'Adagio' uit Mozarts 23ste Pianoconcert' (Braam: ,,Dat hoorde ik laatst tijdens een uitzending van Inspector Morse. Het is zo'n mooi stuk! Ik wist meteen dat ik dat met mijn orkest wilde doen.'')

Braam speelt de pianopartij, het orkest valt even later in. Vergelijkbaar met het origineel? Ja en nee. De pianopartij is redelijk identiek, het orkestarrangement laat evenwel horen dat Braam een improviserend musicus is uit onze tijd: iemand die zonder (al te grote) vooroordelen naar verschillende muziekstijlen luistert.

Een voorbeeld uit de eerste set: Henry Mancini's 'Pink panther theme'. Het arrangement komt er vetter dan vet uit, er wordt verdienstelijk op gesoleerd door altsaxofonist Jan Willem van der Ham, waarna de boel 'á la Braam fijntjes uit de hand loopt, alvorens het thema terugkeert.

Nog een voorbeeld: de grote Deep Purple-hit 'Child in time'. Hoe arrangeer je zo'n stuk nou voor een jazzbigband? Hoe werk je toe naar de climax zonder in clichés te vervallen? Braams oplossing is even ingenieus als listig.

Ian Gillans hoge stemgeluid vertaalt hij in eerste instantie naar Patrick Votrians bastuba (ijl, hoog, bijna menselijk), later nemen andere instrumenten die rol over. Hetzelfde doet hij met Richie Blackmore's sfeerbepalende gitaarsolo. De apotheose van het nummer is een verdienstelijke vorm van 'heavy free impro'.

Andere nummers uit de popmuziek waarover Braam zich boog, zijn Janis Joplins 'Mercedes Benz' (prachtige verstilde versie), 'Blood sweat & tears' 'Spinning wheel' en Prince's 'Sometimes it snows in April' (heerlijk jazzy met ontregelende geluidjes). Uit de jazz komen George Wallingtons 'Lemon drop' (lekker fel) en Duke Ellingtons 'Mood indigo' (de smeuïgheid van de meester met de verworvenheden uit de improvisatiemuziek).

En de rest? De Richard Sherman-compositie 'Jungle book' herkenden we van de Walt Disney-tekenfilm, 'The man I love' van George Gershwin, 'Ne me quitte pas' zong Jacques Brel en Stan Getz en Astrud Gilberto maakten Neuza Texeira's bossanova 'O pato' beroemd.

Het moge duidelijk zijn, dat Bik Bent Braam met 'Alle 13 Goed!!' beduidend meer biedt dan een feest der herkenning. Wie zich wil onderdompelen in goedkoop jeugdsentiment, is bij dit orkest aan het verkeerde adres. Voor wie echter het avontuur zoekt, zonder enig houvast te schuwen, is 'Alle 13 Goed!!' een aanrader.