Er is ook een politiek Tibet

recensie In Tibet worden de geesten aangeroepen op met gebeden volgekrabbelde papiertjes die vanaf de bergpassen de lucht in worden geslingerd: 'windhorses'. Sinds de Chinese overheersing is dat niet meer zo makkelijk te doen, maar, zo stelt de grootvader in 'Windhorse' zijn kleinzoon gerust, de geesten blijven altijd overal aanwezig, ook al stampen er nog zoveel Chinese soldaten de Tibetaanse bergen op. En de geteisterde Tibetanen blijven ze aanroepen, getuige de berghellingen vol volgekrabbelde velletjes die we in 'Windhorse' te zien krijgen. Ze hebben die stille getuigen nodig ook, want veel beelden komen er niet meer uit Tibet sinds de Chinezen de bevolking vanaf 1950 in de wurggreep houden.

Paul Wagners gedeeltelijk clandestien in Tibet en in Nepal opgenomen speelfilm 'Windhorse' bereikt die buitenwereld nu wel.

De regisseur kwam op het idee voor de film door zijn nichtje, die een paar uur in Tibet werd vastgehouden omdat zij foto's had gemaakt van een demonstratie. Met behulp van gevluchte Tibetaanse acteurs en de digitale camera maakte de Amerikaanse documentairemaker (in 1985 een Oscar voor 'The stone carvers') zijn eerste lange speelfilm over drie kinderen die na getuige te zijn geweest van de moord op hun grootvader, in het volwassen leven ieder hun eigen weg gaan. Deze boeddhistische non, apathische werkeloze en ambitieuze zangeres verenigen zich ten slotte in hun verzet.

Anders dan de groots opgezette epen van Martin Scorsese ('Kundun') en Jean-Jacques Annaud ('Seven years in Tibet') is 'Windhorse' een kleine film die amateuristische charme verenigt met de urgentie van de digitale cinema. De flashback over de moord op de grootvader waarmee de film opent, lijkt wel afkomstig uit een leerboek van Hitchcock (hoe bouw ik spanning op door suggestie): spelende kinderen, soldatensilhouetten op berg, angstige blikken, gebons op deur, gebedsinstrument valt. Het is echter vooral het inzicht dat er ook een alledaags, politiek Tibet is, zonder boeddhistische rituelen en oogverblindende landschappen, dat van 'Windhorse' een bijzondere film maakt.