'La traviata' zou beter zijn als ijsrevue

recensie Voor de achtste keer presenteert Opera in Ahoy' in het Rotterdamse sportpaleis een groots gemonteerde enscenering. Donderdag ging Verdi's 'La traviata' in première, een intiem drama over de onmogelijkheid van een relatie tussen een ziekelijke courtisane en een jongen uit de gegoede burgerij. Hoewel 'La traviata' zich eigenlijk nauwelijks leent voor een monster-productie, stond de opera (een publiekslieveling) al heel lang op het verlanglijstje van Opera in Ahoy'.

Konden in vorige afleveringen van Opera in Ahoy' -zoals 'Turandot', 'Carmen' of 'Aida'- de ogen zich nog vergapen aan spectaculaire massascènes, in 'La traviata' wordt dat erg moeilijk. In de opera komen slechts twee salonfeesten voor, die maar met moeite opgerekt kunnen worden tot massascènes die recht doen aan de immense ruimte van Ahoy'. Regisseur Ken Caswell is daar met zijn vormgevend team dan ook allerminst in geslaagd.

Al aanwezige bedenkingen tegen dit soort operaopvoeringen, in deze krant meerdere malen geuit, werden donderdagavond versterkt. Hoe goed de geluidsversterking ook is, het blijft onmogelijk om de oren emotioneel te binden aan de zangers. Echt contact blijft achterwege omdat het geluid toch nog steeds precies midden uit het plafond komt, of een zanger nu helemaal links staat te zingen, van links naar rechts loopt of minutenlang op de middenstip ligt. En hoe goed Stefania Bonfadelli in de titelrol haar sterfscène ook speelt, de afstand is ook voor de ogen te groot om echt met haar mee te voelen.

De productie zelf ziet er heel kleurrijk uit. Schitterende kostuums van de Nederlandse mode-ontwerper Aziz Bekkaoui geven het geheel een rijk aanzien. Op de vloer heeft decorontwerper Bernard Arnould pagina's uit Verdi's partituur op monsterformaat kriskras door elkaar gelegd. Die partituurpagina's worden tijdens de prelude onder een gigantisch doek vandaan getoverd.

Een ijzersterk begin. Onder de pagina's met zwarte noten en notenbalken blijken tijdens Violetta's sterfscène dezelfde pagina's te liggen, maar nu met de noten in vuurrode inkt gedrukt. Deze effecten aan begin en eind maken, voor wat drie uur operaspektakel zou moeten zijn, echter te weinig indruk.

Vooral als de glimmende partituurvloer met blauw licht beschenen wordt, krijgt Ahoy' iets van een ijsstadion. De associatie met een Holiday on Ice-revue worden tijdens het kijken steeds hardnekkiger. En omdat je toch niet echt kunt meeleven met de elektronisch versterkte zangers (het is alsof je naar een cd luistert met playbackende mensen op de speelvloer) rijst de vraag waarom deze opera inderdaad niet als een ijsrevue wordt gepresenteerd. Dat zou pas echt spectaculair zijn. Zangers en orkest staan al op de cd, omdat die afgelopen zomer, na een geslaagde concertante uitvoering in het Amsterdamse Concertgebouw, gemaakt is. Die cd-opname zou je dan af kunnen spelen (spaart orkest, zangers en koor uit) terwijl kunstschaatsers het verhaal op de ijsvloer dansen.

De zangers deden overigens echt hun best. Bonfadelli is een zeer goede Violetta, die in het Concertgebouw bewezen heeft dat zij de partij ook zonder versterking meer dan aankan. Tenor Vicente Ombuena is als Alfredo in Ahoy' zelfs nog beter op dreef dan in Amsterdam en bariton Ettore Kim Dong-Kyu (Giorgio Germont) stal met zijn opwindende geluid wederom de show.

Ed Spanjaard leidde het Nederlands Balletorkest met inzicht van zaken, hoewel er verschillende ontsporingen te horen waren. Het grote koor, wederom ingestudeerd door Louis Buskens, was zoals in alle voorgaande Ahoy'-producties zingend en acterend een rots in de branding.

Stoelen zijn de enige rekwisieten in deze 'Traviata'. Pak uw stoel en wandel, lijkt het devies van regisseur Caswell. Steeds nemen de koorzangers en dansers hun stoelen mee en zetten die neer die in wisselende formaties. Tijdens Violetta's sterfscène zitten de koorleden in de vier hoeken van de zaal. Violetta ligt in het midden; om haar heen liggen in een cirkel zestien danseressen, alter ego's van haar. Niemand betreedt tijdens die scène de cirkel. Het is alsof Violetta, lijdend aan tuberculose, in quarantaine sterft. Een stil en eenzaam beeld dat in Ahoy' echter voor nog meer afstand zorgt.