'Bij Djax geldt de wet van de eigenwijsheid'

recensie Een eigen platenwinkel, dat wilde Saskia Slegers het liefst. Maar in 1989, toen de housescene nog niet zo groot was, dreigde de cd het vinyl te verdringen. ,,En voor cd's moet een dj zich schamen.'' Bovendien was er bij veel platenmaatschappijen geen plek voor de muziek die Slegers aansprak. Om muzikanten een kans te geven begon dj Miss Djax haar eigen platenmaatschappij: Djax.

'Als er een boek wordt geschreven over de geschiedenis van house en techno, verdient Djax daarin een eigen hoofdstuk', merkte het Amerikaanse magazine Magic Feet in 1997 op. Djax Records koos ervoor geen hoofdstuk maar een volledig boek -in het Engels en Japans- plus een muzikaal overzicht op cd te wijden aan de tien jaren waarin de platenmaatschappij vanuit Eindhoven de wereld veroverde: 'The power of the underground: 1989-1999'.

Met alle foto's van bands en acts, flyers, covers van tijdschriften, platenhoezen, toegangsbewijzen en fragmenten uit Djax-strips is het vooral visueel een fraai boekwerk geworden. ,,Of het moeilijk was een boek te maken? Na deze tien jaar is er nog maar weinig waar ik tegenop zie.'' Veel zwaarder vond Slegers het om uit duizend dierbare platen twaalf nummers te kiezen voor het overzichtsalbum, dat opent met het nummer dat alles in gang zette: 'No enemies' van de Nederlandse hiphopformatie 24K.

Eigenlijk had de cd een plaat van vinyl moeten zijn. ,,Mede door mijn werk als dj houd ik niet van die glimmende schijfjes. Tegenwoordig zijn er apparaten die cd's opslokken om te kunnen mixen, maar je staat zo met lege handen. Een dj wil een plaat bijsturen, vertragen en versnellen.''

Toen Saskia Slegers (37) zestien was draaide ze al als dj in de Eindhovense discotheek Vox, sinds 1992 reist ze met haar platenkoffer de wereld over. De scheiding tussen platenbaas en dj is volautomatisch. ,,Ik ben gewend aan verschillende petten. Bij platen weet ik wat ik wil draaien, bij demo's hoor ik meteen of iets voor Djax geschikt is.''

Dagelijks komen er tenminste vijf cassettes binnen en ook via internet zoeken veel muzikanten contact. ,,De drempel om naar ons toe te stappen is lager dan bij grotere maatschappijen. Ik beslis meteen of we iets uitbrengen. Hier heerst de wet van de eigenwijsheid. Soms komt er 's ochtends een demo binnen, en fax ik 's middags een contract. Djax is toegankelijk en staat daardoor dicht bij het geluid van de straat.'' Dat maakte de platenmaatschappij al snel toonaangevend op het gebied van Nederhop, met formaties als Osdorp Posse en Spookrijders, en ook de techno en acid van het Djax-label werd tot in Detroit en Chicago vol lof besproken.

Slegers verlangt terug naar de beginjaren. ,,Met nostalgie denk ik aan de periode van 1990 tot 1993. Platen uit die oude catalogus pers ik vanwege de grote belangstelling nog altijd bij. Persoonlijk heb ik zo'n duizend platen verzameld, maar nu kom ik nooit meer in een platenwinkel. Ook discotheken brengen niet meer de real thing. Tegenwoordig wordt er teveel van hetzelfde uitgebracht. In de huidige muziekarmoede is iedereen zoekende.''

Toch zijn er wel ontwikkelingen die Slegers enthousiast volgt. ,,Ik verwacht veel van de zogenoemde frithop die in België de kop opsteekt, met Arabische invloeden van enkele Marokkaanse bandleden. Het vijfde deel van de Posse komt eraan, en er zwemmen nog wel meer leuke visjes.''

,,Veel mensen vragen wanneer ik naar Amsterdam verhuis: daar zou het gebeuren. Maar voor Djax heeft het niets uitgemaakt dat ik in Eindhoven zit. Voor mijn muzikale ontwikkeling heeft vooral het podium de Effenaar een belangrijke rol gespeeld. Door hun vooruitstrevende programmering heb ik U2, de Simple Minds en Joy Division gezien voor ze doorbraken. Muzikaal ben ik vrij, ik heb geen hokjesgeest.''

,,Platenmaatschappij EMI verzorgt de distributie, maar verder heb ik een eigen plek veroverd in de muziekwereld. Ze zullen wel gedacht hebben: laat dat eigenwijze wijfie Mama Djax maar aanrommelen. Het heeft niet uitgemaakt dat ik een vrouw ben. Typisch dat alleen mannen daarnaar vragen.''

'The power of the underground', boek + cd, in platenzaken/ISBN: 9080516813. fl59,95.