Nieuwe Wim Wenders: crimi en liefdesgeschiedenis ineen

recensie Tom Tom loopt naar een hoek van het dak van het hotel in Los Angeles, draait zich om, begint te rennen, wuift nog even vriendelijk met z'n rechterhand, denkt hardop 'het leven is perfect' maar springt desondanks over de balustrade naar beneden.

De camera neemt dezelfde duik, gaat de verdiepingen langs en laat de gebeurtenissen van alledag zien: een junkie met spuit, een stelletje dat heftig ruzie maakt, een hoertje aan het werk. Vlak voordat Tom Tom op het asfalt te pletter slaat, begint hij, terugblikkend, het bizarre verhaal te vertellen van de laatste veertien dagen uit zijn leven.

Het zijn de eerste beelden uit de nieuwste film (de twintigste alweer) van de Duitse regisseur Wim Wenders, 'The million dollar hotel'. Het is een liefdesgeschiedenis en crimi tegelijk en bovendien een absurdistische schildering van de zelfkant van de samenleving in de Verenigde Staten. De film geeft deze week de start aan de Berlinale, het Berlijnse filmfestival, dat dit jaar voor het eerst geopend is door de bondspresident, de SPD'er Johannes Rau.

In 'The million dollar hotel' wonen mensen die naar de marge van de maatschappij zijn gedreven en van wie de volgende plek waarschijnlijk een inrichting is, de petoet of de goot. Het complex bestaat écht (tegenwoordig onder de naam 'The Frontier') en is in de jaren twintig gebouwd. Voor het maken van de film heeft Wenders anderhalve verdieping maandenlang afgehuurd. Hij zag in het hotel de meest merkwaardige voorvallen. ,,Al denk ik dat je in de gewone maatschappij nog gekkere dingen tegenkomt. Als je succes hebt, mag je gek zijn. Voor de verliezers daarentegen is er geen begrip.''

Eén van de bewoners is Tom Tom ('noem mij alsjeblieft slechts Tom', roept hij voortdurend) die hopeloos verliefd wordt op medebewoonster Eloise. Hopeloos vooral ook omdat hij verdacht wordt van de moord op Izzy, een jongen die eveneens naar beneden is gesprongen maar die daarbij waarschijnlijk een zetje heeft gekregen van Tom Tom. Dat denkt althans een FBI-agent, prachtig gespeeld door Mel Gibson. Normaal gesproken was er helemaal geen onderzoek naar de dood van een marginale junkie ingesteld, maar Izzy is toevallig de zoon van een rijke mediamagnaat.

Er komen een paar hele mooie types voor in de film. Onder anderen Dixie (gespeeld door Peter Stormare) die zichzelf de vijfde, onbekende Beatle vindt en die een treffende gelijkenis vertoont met John Lennon. Vooral zijn quasi-nasale stem is identiek. En passant verwijst Dixie naar zijn grote voorbeeld, want hij zegt dat hij al sinds december 1980 het hotel niet verlaten heeft, de maand waarin John Lennon in New York werd vermoord. De tijd doodt hij met gitaar- en pianospelen en hij zingt steeds 'I'm the Walrus'.

De film (met muziek van onder andere U2) is helemaal gedraaid met Britse en Amerikaanse acteurs, en in het Engels gesproken. Wim Wenders kent de locatie als z'n broekzak: hij verhuisde een paar jaar geleden van het Berlijnse Kreuzberg naar Los Angeles.

'The Million Dollar Hotel' is een van de drie films van een Duitse regisseur die aan de strijd om de Gouden Beer meedoen en op voorhand al uitgeroepen tot grote kanshebber. Daarbij is waarschijnlijk niet zozeer gekeken naar de kwaliteit, als wel naar de maker. Wenders gaat door voor een van meest vooraanstaande Duitse regisseurs. Hij heeft nog nooit meegedaan aan de Competitie, het belangrijkste onderdeel van de Berlinale.

De kritieken zijn mild, maar niet overtuigend positief. Er is lof voor de mooie rollen (naast die van Mel Gibson en Peter Stormare ook Jeremy Davies als Tom Tom en Milla Jovovich als Eloise), voor de surrealistische verteltrant en de klemmende schets van het contrast tussen het welvarende Amerika en de mensen in de marge. Maar de film hapert nogal eens, er zijn rare zijwegen, en boeit niet van begin tot eind.

Het publiek had bij de première moeite met de film die veeleisend is. Er liepen mensen weg tijdens de voorstelling en bij de aftiteling duurde het een paar pijnlijke seconden voordat het applaus op gang kwam en dat vervolgens zeer aarzelend bleef. Gelukkig voor Wim Wenders is de toekenning van de Gouden Beer geen zaak van het publiek, noch van de filmcritici, maar van een deskundige jury met dit jaar als voorzitter de Chinese actrice Gong Li.