Rijke fabrikanten, mooie meiden en vreemdsoortige smeerlapperij

recensie Uit Scandinavië komt veel goeds: de thrillerschrijvers in Nederland kunnen daaraan een voorbeeld nemen, maar helaas doen ze dat meestal niet. Neem nu Gunnar Staalesen.

Hij schrijft mooi, hij verzint spannende plots, hij weeft er, zonder opgestoken vingerwerk, zinnige maatschappijkritiek doorheen en geeft en passant ook nog een levendig beeld van de Noorse stad Bergen. Daarin opereert een privé-detective met de Bordewijkse naam Varg Veum. In 'Bittere Bloemen' is Veum net ontslagen uit een ontwenningskliniek, want het leven valt hem zwaar en de drank biedt vergetelheid. Omdat hij nog niet direct aan het werk wil neemt hij een eenvoudig baantje aan: hij zal het huis bewaken van een echtpaar dat in Spanje verblijft. Een vrouw heeft hem dat baantje bezorgd en als ze samen het huis verkennen, vinden ze een lijk in het zwembad. Kort daarop verdwijnt de vrouw spoorloos. Het lijkt ingewikkeld en het wordt nog gecompliceerder. Veums nasporingen voeren hem naar de rijke fabrikant Schroder-Olsen. Die heeft twee zonen en een dochter die na een funeste val is achtergebleven in haar geestelijke ontwikkeling. Wat heeft dat gezin te maken met de moord en de verdwijning? En wat gebeurde er precies op de avond van 26 april 1979? Wie dat wil weten moet het boek lezen, hij zal er geen spijt van krijgen. Het is in 1991 in Noorwegen verschenen en dat lijkt, gezien de tegenwoordige uitgeverspraktijken, al een hele tijd geleden, maar het is geenszins gedateerd. Gelukkig dat het alsnog is vertaald.

De uitgever heeft de recensie-exemplaren van Mo Hayders 'Vogelman' voorzien van een grote foto van de schrijfster. Die Mo is echt moeders mooiste en we weten het zo langzamerhand wel: jonge debutantes die eruitzien als fotomodellen zijn leuke dingen voor de mensen. Menig interview werd dan ook opgesierd met niet een, maar tweemaal haar fraaie koppie. Maar alla, laten we nu eens over het boek beginnen. Wel, ze moet aardig wat afgedacht hebben voor ze begon, want haar held is een seksuele seriemoordenaar en die lui zijn de laatste jaren door het schrijversvolk uitgezogen als waren het slachtoffers van vampiers. Maar ze heeft waarachtig nog iets nieuws ontdekt. Iets heel smerigs en haar smiecht is ook nog een necrofiel, hallo. Of is hij dat niet? De inspecteur die de troep moet nagaan (er zijn vijf vrouwenlijken gevonden, danig gemaltraiteerd, dat spreekt) zit zelf met een trauma opgescheept dat verband houdt met een pedofiel. Toe maar, 't kan niet op. Nu wil het geval dat ik onder het lezen soms kokhalsde van de viezigheid, maar toch het boek niet kon wegleggen. Want die mooie meid, die kan wel schrijven. Ze zet karakters neer die je bijblijven en weet sfeer te scheppen. Ze moet dus wel aan het werk blijven, maar het lijkt me dat ze het echt niet nodig heeft om zich te buiten te gaan aan vreemdsoortige smeerlapperijen.