'The insider' is het lokkertje

recensie De reeks sprekers die gisteravond de 29ste editie van het International Filmfestival Rotterdam opende, was voor de verandering beperkt tot twee personen. De gebruikelijke vertegenwoordigers van de landelijke en de lokale politiek, denk daarbij aan de burgemeester van Rotterdam Ivo Opstelten en de staatssecretaris van cultuur Rick van der Ploeg, waren beiden niet van de partij. Na een kort welkomstwoord van festivaldirecteur Simon Field, was het de beurt aan Pieter Jan Brugge, met films als 'Glory', 'The pelican brief', 'Bulworth' en 'Heat' een succesvolle Nederlandse producent in Hollywood, die de eer had zijn nieuwste productie 'The insider' als openingsfilm te presenteren.

De tweeëneenhalf uur die regisseur Michael Mann vervolgens nodig bleek te hebben om het verhaal rond het '60 minutes'-schandaal uit de doeken te doen, verklaarde achteraf het summier gehouden aantal sprekers. Zoals de titel aangeeft, handelt het op ware gebeurtenissen gebaseerde 'The insider' om de ultieme insider, Jeffrey Wigand geheten, die na zijn ontslag bij sigarettenfabrikant Brown & Williamson uit de school klapt tegenover een journalist van het gewaardeerde CBS-programma '60 minutes'. En daarmee gaat 'The insider' vooral ook over Lowell Bergman, de door Al Pacino energiek vertolkte onderzoeksjournalist. Het is een linkse rakker die zich bij CBS bezighoudt met de tough stories en die koste wat kost de onderste steen boven wil halen, maar die het geloof in zijn vak door tegenwerking allengs moet laten varen.

Het reeds opgenomen maar nog niet uitgezonden interview met Jeffrey Wigand (een mooie dramatische rol van Russell Crowe), waarin deze onthult dat er extra verslavende middelen aan tabak worden toegevoegd, zet de tabaksindustrie op scherp. Zodanig zelfs, dat CBS onder dreiging van een miljoenen-proces de waarheid niet over het voetlicht durft te brengen. 'The insider' is een film over de macht van het grootkapitaal en hoe dat in staat is idealisten als Wigand en Bergman te breken. Qua thematiek past zo'n film bij Rotterdam.

Het uitgebreide Japan-programma -vanwege de viering van vierhonderd jaar Japans-Nederlandse handelsbetrekkingen- zal ons onder de titel 'No cherry blossoms' de komende tien dagen immers ook confronteren met de rebelse zonen van Ozu en Mizoguchi en ons als zodanig het 'andere' Japan tonen. Horror hoort daarbij, als vanzelfsprekend. Rest de vraag of een Hollywoodregisseur als Michael Mann nu wel zo representatief is voor een festival als Rotterdam, iets wat je van een openingsfilm toch verwacht. De vormgeving van 'The insider' is nu niet echt inspirerend en bij 'jong', 'nieuw', 'talentvol' en 'anders' -termen die de directeur van het festival Simon Field zelf veelvuldig in de mond neemt- stel je je toch wat anders voor.

Simon Field kon zijn keuze voor een programma dat ingeklemd zit tussen twee 'Amerikanen' (de slotfilm is Tim Burtons 'Sleepy hollow') wel verantwoorden. Hij wilde hiermee vooral laten zien dat Rotterdam een festival van uitersten zou zijn: grote Hollywoodfilms naast kleine gesubsidieerde Hubert-Bals-projecten uit India, Mexico en Peru. 'The insider' is dus een lokkertje voor diegenen die voor het eerst kennis maken met Rotterdam. De doorgewinterde festivalbezoeker weet ondertussen wel beter. Hij slaat 'The insider' gewoon over, onder het motto 'binnenkort bij u in de bioscoop', en stort zich in het avontuur.