Schoonmaakmiddel

recensie Pasen (Christus' opstanding) leeft in Peru niet erg, Pinksteren (uitstorting Geest) helemaal niet, al wemelt het er van de pinksterkerken, leren we van M.C. van Pelt, zendingspredikant namens de Gereformeerde zendingsbond in Kontekstueel. Het thema is 'Christus op het kruispunt van culturen', Van Pelt bericht vanuit de Andes.

Op school heb je het als evangelico (protestant) tussen al die katholieken niet makkelijk, vertelt Van Pelt aan de hand van ene Mirjam, maar Jezus is bij haar. ,,Ik heb er veel door verloren,'' zegt ze, ,,maar ik heb er nog veel meer door gewonnen.'' Van Pelt: ,,Zo staat Jezus dicht bij de mensen. Tenminste bij protestanten. Want bij de Rooms-Katholieken vervult Maria vooral deze rol. Maar ook bij hen daalt Jezus af om in het lijden samen het kruis te torsen.'' Zoals in de poli van het ziekenhuisje, waar Jezus aan zijn ruwhouten kruis zo rijkelijk aan bloedverlies lijdt, dat Van Pelt vreest dat Hij doodbloedt. Onnodig te zeggen dat Goede Vrijdag (sterven van Christus) het goed doet in Peru. Maar wat leert ons dat over 'gereformeerd belijden nú', de ondertitel van Kontekstueel?

Een oude man in een afgelegen gehucht, Billy Chisupe, beweerde een geneesmiddel tegen aids te hebben, gemaakt uit boomschors -het was hem door de Heer geopenbaard in 1994, meldt Wereld en Zending. Bijzonder was dat niet, er waren er meer die een wondermiddeltje propageerden, maar hier leefde de bevolking van Malawi -met erg veel hiv-geïnfecteerden- van op, schrijft oud-missionaris Mathijs Schoffeleers. Was profeet Chisupe een fantast geweest, dan was hij allang gestraft, want God laat niet met zich spotten, wisten de Afrikanen. Een paar honderdduizend mensen bezochten profeet Chisupes dorpje.

Chisupe vond de westerse geneeskunst niet waardeloos, maar wel te duur. Hij bood uitkomst, want zijn inheemse goedje was gratis. Het heette Mchape ('schoonmaakmiddel') en vond gretig aftrek, ook omdat men een verband tussen aids en westerse ontwikkelingshulp vermoedde.

Ti-Ta-Tovenaar Chisupe leverde zijn middeltje, maar scherpe zijn afnemers wel in dat ze hun seksueel gedrag moesten veranderen.

Hielp Mchape? Ja en nee, schrijft Schoffeleers. ,,Het fenomeen Mchape is nauwelijks positief te interpreteren als men blijft vasthouden aan een zuiver rationeel standpunt'', voor een zuiverder beoordeling hebben we meer aan een 'figuratieve', poëtischer argumentatie. Die gaat zo: Mchape zou alleen op Chisupe's erf werken, en dus kwam iedereen, ook verklaarde vijanden, daar samen 'in een sfeer van pais en vree'. ,,Mchape is een metafoor voor terugkeer naar morele zuiverheid.''

Mchape verbroederde en verzusterde wel, maar hielp niet tegen aids. Het meest wonderlijke is dat de publieke teleurstelling daarover in Malawi meeviel. De profeet werd niet gelyncht.

Het eindeloos herhalen van activiteiten zonder ooit een resultaat te boeken, mag frustrerend lijken, maar is juist 'heel goed voor het ontwikkelen van levenskunst'. Levenskunst, het talent om onvrede en frustraties te vermijden waar dat kan en op te lossen waar dat niet gaat, leidt tot ontspanning en genot, zegt Lisette Thooft in Jonas Magazine. Wie zich als yup distantieert van poetsdoek en schoonmaak -da's voor de huishoudster- riskeert 'ontkoppeld te worden van onze vleselijke wortels'.

Een vrouwelijke predikant zal door niemand 'preektijger' worden genoemd, schrijft M.C. Berends in het Sow-blad Woord & Dienst ('figuurnaadjes in de toga'). Je bent meisje' of moeder: ,,Vrouwelijke predikanten worden doorgaans anders bejegend dan hun mannelijke collega's.'' De combinatie vrouw, ambt en beroep wringt. Mannen stellen zich veel zakelijker op, terwijl vrouwen geacht worden dat niet te doen. Zij kiezen eerder voor democratisch leidinggeven, dan dat ze zich als gezaghebbend predikant presenteren. ,,Niet omdat zij van nature democratischer zijn, maar omdat zij uit ervaring weten dat er op autoritair optreden van een vrouw sancties staan.'' ,,Een extra handicap is dat een volledige toewijding aan de uitoefening van het beroep geen ruimte laat voor het zorgen voor kinderen en het draaiend houden van een huishouding.'' En dat laatste is pas ernstig. Want als je niet meer fluitend en vol aandacht het huishouden doet, ben je zo een voortrazende denkmachine op pootjes (Thooft). Dan maar een schoonmaakster aanbieden? Helaas, dan raak je ontkoppeld van je vleselijke wortels. En dat wens je niemand toe.