Daan kwam ook meeschaken

recensie Roel (bijna 8) wil graag leren schaken. Zijn vader en oudere broer zijn spelers, de laatste doet het vooral tegen de computer. Dat mijn jonge vriend er voor 'in' is, komt mij wel goed uit, want ik vind het al lang jammer dat ik nooit schaken heb geleerd. En ik heb er nu het goede boek voor: 'Schaken' van Daniel King, die morgen de Zilveren Griffel gaat krijgen, vanwege de heldere tekst. Als basisschoolkinderen met dit boek kunnen leren schaken, moet ik het toch ook kunnen. Roel is mijn excuus, samen gaan we het boek testen voor de krant.

Roel vindt het allereerst een mooi boek. Hij zet de stukken klaar, we controleren met het boek in de hand of ze goed staan en gaan langzaam en zo geduldig mogelijk - 'wanneer gaan we nou spelen?' - de kenmerken van de stukken en hun bewegingen doornemen.

De eerste partij gaat moeizaam. We moeten allebei lang denken, we bespreken de mogelijkheden met elkaar - wat natuurlijk tegen alle regels is - en raadplegen bij menige zet hardop het boek, om te kijken of het wel mag wat we doen. Ervaren schakers komen te hulp, Daan (acht jaar) komt meeschaken. 'Goed boek', vinden ook de hulptroepen. Met veel moeite wordt de één winnaar en de ander verliezer. Remise is voor Roel geen optie. Met gebroken hersens verlaat ik het pand. Roels moeder vertelt dat hij uitkijkt naar mijn volgende bezoek en intussen oefent met boek en vriendjes. Ik zal het nog zwaar krijgen.

'Schaken' bestaat uit twee delen: één deel over het spel zelf, en één deel over de schaakwereld en -geschiedenis. De basisregels worden duidelijk uitgelegd, met dia grammen, handige tips, ezelsbruggetjes en weetjes in aparte kaders. Spelsituaties worden nagespeeld, diverse spelmogelijkheden vanuit één en hetzelfde vertrekpunt gevolgd - van fouten leer je het meest. De hele schaakpartij wordt stap voor stap doorgenomen: van opening langs offer naar remise.

In het tweede deel valt onder andere te lezen hoe Kasparov het in 1997 moest afleggen tegen de 1500 kioo zware computer Deep Blue. De kampioen was woedend. Maar volgens 'Schaken' is het uitgesloten dat het mysterie van het schaakspel ooit helemaal wordt 'opgelost', al worden er nog veel krachtigere en snellere computers gebouwd.

De 'Zilveren Griffel' is verdiend. Maar ook de vormgeving is mooi en dient het doel. Een nadeel vond ik de gekleurde ondergrond, de bekroonde tekst is bij lamplicht moeilijk te lezen.