Driedelige maatpakken tegen blauwe overalls

recensie Slechts twee soorten kostuums waren nodig voor 'Ressources humaines', waarmee de Franse regisseur Laurent Cantet bij de uitreiking van de European Film Awards werd uitgeroepen tot ontdekking van het jaar: driedelige maatpakken en blauwe overalls. In de provinciale fabriek waar de jonge Franck praktijkervaring op mag doen, is de tweedeling tussen werkgevers en werknemers compleet.

Voor de stagiair van een economische hogeschool is dat niet makkelijk. Als zoon van een man die er al dertig jaar aan de lopende band staat weet hij zich verbonden met de arbeiders, maar zijn onderzoek naar de effecten die een 35-urige werkweek voor het bedrijf zullen hebben, plaatst hem onvermijdelijk tussen de chefs. Vroegere vrienden wantrouwen hem om zijn stropdas, en uit een pijnlijk minderwaardigheidsgevoel wil zijn vader liever niet met hem in de bedrijfskantine lunchen: dat kan nooit goed zijn voor Francks loopbaan.

Cruciaal voor de arbeidstijdverkorting en voor Francks toekomstperspectieven in het bedrijf, wordt een onderzoek dat hij onder de werknemers organiseert. Zou het niet goed zijn te weten wat de arbeiders er zelf van vinden, vraagt hij naïef aan de directeur, en met een begripvol glimlachje laat die weten dat het inderdaad heel interessant zou zijn die mening eens te horen zonder met vakbondsmedewerkers om de tafel te moeten zitten. Communistische kaderleden trachten tevergeefs de enquête te saboteren, en voor het verwerken van de data is alleen nog even een pc nodig.

Wanneer in een film een computer wordt aangezet moet heel zelden worden gewacht op het opstarten van Windows of het verwerken van een wachtwoord, maar verschijnen in een keer alle relevante gegevens in beeld. Hier floept bij toeval de verborgen agenda van de directie voor de ogen van Franck op het scherm, en die magere scenario-vondst in een verder knap opgebouwd verhaal, maakt een einde aan zijn ambivalente houding tegenover zowel staf als vakbonden. De stagiair vindt zijn roots en de film keert terug naar de echte strijd tegen het establishment.

Hoewel het niveau van de finale die volgt, met een blokkade, een staking, rijmende leuzen en spandoeken, achterblijft bij de opening waarin arbeids- en generatieconflicten zo subtiel verweven waren, zijn het de mooi acterende Jalil Lespert en Jean-Claude Vallod als Franck en zijn vader die met hun samenspel de spanning tot het laatst weten te handhaven. Waarbij dan nog de verbazing komt dat zo'n intelligente politieke film werd gemaakt terwijl de klassenstrijd al zo lang uit de mode is.