Kromme-tenen-tv

Scène 1. Bejaarde man spit in de grond. ,,Rode bildstar'', antwoordt hij op de vraag wat voor aardappelen het zijn.

Scène 2. Of hij nog veel contact heeft met zijn oude vrienden uit het verzet, wil de interviewer weten. Ja, zegt de man, maar wel veel minder, want veel makkers zijn inmiddels overleden.

En zo rollen we langzaam maar zeker het leven in van voormalig verzetsman Velo Bierman. 85 jaar, maar nog steeds helder van geest. Bierman wordt gevolgd door Michiel van Erp, eigenzinnig documentairemaker van Vara-huize, regisseur van de 'Lang leve de...'-serie (vul maar in: de kampioen, de vereniging, de victorie). Chroniqeur van het kleine bestaan, de Simon Carmiggelt van de beeldbuis. Bejubeld, geprezen en bewierrookt.

Maar toch... Toch klopt er iets niet. De verzetshelden die Van Erp vanavond voor zijn camera haalt in 'Lang leve het verzet', hebben allemaal iets deerniswekkends, soms zelfs iets lachwekkends. Van Erp maakt grote mensen klein. Mededogen en betrokkenheid klinken door in zijn vragen, maar het effect is tegengesteld. Zo komen we van onze verzetsheld te weten dat hij door zijn oorlogservaringen niemand meer vertrouwt. En we zien hoe hij op scholen zijn verhaal vertelt. Want de jeugd is altijd in de watten gelegd en weet niets van het echte leven. Bovendien: de vijand is nog steeds onder ons. ,,Is er dan nog een reden om in verzet te komen'', voert Van Erp zijn slachtoffer. Ja dus. De man is van het type old soldiers never die en die hechten nu eenmaal aan orde en fatsoen. Verder laat de man nog vertederd een maquette zien die scholieren hebben gemaakt van het concentratiekamp waarin hij heeft gezeten (,,Het is toch onvoorstelbaar mooi dat je dit ontvangen mag!'').

En daarmee heeft Van Erp zijn verhaaltje rond. Hier staat een man die leeft in het verleden, een verzetsheld, toegegeven, maar ook een figuur om wie je moet gniffelen, hoewel dat laatste natuurlijk al snel strijdig is met het respect dat die man verdient.

'Lang leve het verzet' is dus kromme-tenen-tv. Knap gemaakt, maar in essentie ook een tikkeltje vals. De uitgekookte beeldselectie en de vragen van de regisseur, maken de verzetshelden zo afschuwelijk gewoon dat het eigenlijk op het randje is. Bij Van Erp zingen ze het liefst de hele dag Het Wilhelmus, voelen ze zich tot op het bot miskend en praten ze het liefst alleen met makkers over het verleden.