'Ik pleit voor een functionele coming out'

recensie Nee, zijn boek heeft niks te maken met de commotie rond El-Moumni. Toen de Rotterdamse imam in mei van dit jaar homoseksualiteit een besmettelijke, gevaarlijke ziekte noemde, was Omar Nahas al begonnen met schrijven. ,,Het maakte het belang wél zichtbaarder'', zegt hij. ,,Hoogste tijd om dieper in te gaan op de ideeën van de moslimgeleerden.''

Omar Nahas (1964) kwam twaalf jaar geleden als student vanuit Damascus naar Nederland, en bleef hangen. ,,Ik moest in Syrië in militaire dienst, en dat wilde ik niet. Bovendien dacht ik dat ik mij hier nuttig kon maken.'' Zijn homoseksualiteit was, zegt hij, hooguit een 'onderliggende reden' om naar Nederland te gaan. Zijn ouders waren ruimdenkend, en accepteerden dat hij de herenliefde bleek toegedaan.

Vier jaar geleden begon Nahas met Yoesuf, 'kennis- en informatiecentrum' voor islam en homoseksualiteit. En deze week verschijnt zijn boek over hetzelfde thema. Margo Vliegenthart, staatssecretaris van VWS, krijgt morgenmiddag het eerste exemplaar aangeboden op een conferentie in Soesterberg.

Imams met hun pertinente afwijzing van homoseksualiteit richten volgens Nahas 'veel schade' aan. El-Moumni verkondigde het in zijn vrijdagpreek, anderen strooien hun boodschap uit via de ook in Nederland goed bekeken satellietzenders. Geleerden die zich milder uitlaten, mogen rekenen op grote weerstand. ,,Zelfs nuanceringen die vanuit de islam worden aangebracht stuiten op onbegrip.'' Tamelijk dapper moet daarom Nahas' poging zijn om begrip te kweken voor homo's. ,,De aanvallen zullen wel ten koste van mijn persoon gaan'', zegt hij.

De kwestie die, natuurlijk, aan alles voorafgaat: is homoseksualiteit aangeboren of aangeleerd? De doorsneemoslim gelooft dat homo's worden gemáákt: tekort aan borstvoeding, te veel gepruts aan de anus, verkeerde vrienden -enfin, de verklaringen zijn niet gekker dan die hier vijftig jaar geleden opgeld deden. En als homoseksualiteit is aangeleerd, kun je ervan genezen, met koude baden, keurige vrienden, veel bidden en de Koran lezen.

Omar Nahas laat het in het midden. ,,Ik zeg in mijn boek dat het aangeboren kán zijn. Moslims geloven dat God alles kan creëren wat God zelf wil -dus ook homo's.'' Maar dat kan homoseksueel gedrag niet legitimeren, zegt hij. ,,Die stap kan ik helaas niet zetten, omdat hetzelfde kerngeloof zegt: de Schepper kan alles veranderen. Dus een homo kan in principe weer hetero worden. Maar als God dat wil, dan doet hij dat zelf wel. Het mag nooit afgedwongen worden door anderen.''

In het boek probeert Nahas, zelf geen theoloog, uit te zoeken wat de islam nu écht beweert over homoseksualiteit. ,,Mijn strijd is: al die argumenten waarmee ze homo's veroordelen zijn smoesjes. Ze komen niet eens uit de Koran.'' Het boek is één vurig, haast protestants pleidooi voor terugkeer naar de bronnen. ,,Erasmus pleitte daar toch ook voor?'' De onderzoeker maakt scherp onderscheid tussen Koran en soenna, en latere teksten. ,,Aan de Koran en aan de uitspraken van Mohammed, kun je niet tornen. De Koran is voor moslims het woord Gods zélf, niet de weergave ervan. Iedere letter, elke klank is heilig. Maar de latere exegesen, en de exegesen op de exegesen zijn dat niet.''

In de Koran, het is niet anders, staat een algemeen verbod op seksualiteit tussen mensen van hetzelfde geslacht. ,,Daar kun je niet omheen. Anders verander je de godsdienst. Maar er is in de Koran geen rechtvaardiging te vinden voor onderdrukking, of voor veroordeling van homoseksuelen.'' De uitweg die Nahas biedt is van een haast roomse lenigheid. ,,Een imam mag helemaal niet zeggen: jij gaat naar de hemel of naar de hel. Dat kan alleen God bepalen. Hij mag alleen zeggen: in de Koran staat dit en dit. Je hebt als mens een directe relatie met God. Anderen mogen zich er niet mee bemoeien, ook imams niet. Ga jij de persoon die God zelf heeft vrijgemaakt beperken? Dat is de Koran projecteren op de mens.''

Wat zegt hij als homomoslims willen weten of seks is toegestaan? Omar Nahas lacht. ,,Dan zeg ik: prima. Dag, tot ziens. Ga het maar uitzoeken, leg je probleem niet op mijn bord. Kijk, er staat in de Koran een algemeen verbod op homoseksualiteit. Tegelijk belast God geen enkele persoon met wat ondraaglijk is. Wees dus man of vrouw genoeg om zelf een evenwicht te zoeken. Helderder kan ik niet zijn. Maar voor mij is het helder genoeg, zo heb ik zelf ook evenwicht gevonden. Je moet je eigen ik niet verloochenen én je niet in een hoek laten duwen. En op die eigen verantwoordelijkheid mag je trots zijn.'' De verlichte boodschap van Nahas moet, beaamt hij, troostrijk zijn voor elke tobbende moslimhomo. ,,Voor homoseksuelen maakt dit de weg vrij om hun leven te ordenen zoals zij dit willen.''

Een robuuste coming out, zoals autochtone homo's doen, raadt hij moslims af. ,,Je hoeft het niet te schreeuwen van het hoogste dak. Ik pleit voor een functionele coming-out. Als een lesbische moslimvrouw dreigt te worden uitgehuwelijkt, is dat het moment om te zeggen: pap, mam, luister, zo zit het.''

Zelf denkt hij dat de moslimgemeenschap op den duur zal toegroeien naar openheid, óók als het homo's betreft. ,,Maar dat gaat niet vanzelf. Niets gaat vanzelf. Ik zou willen dat de islam loskomt van etniciteit. Dat moslims hier zich duidelijker als Nederlander identificeren én tegelijk als moslim.'' Moslims, zegt hij, moeten hun eigen emancipatieproces ontwikkelen. ,,Ik meen dat de moslimgemeenschap serieuzer moet nadenken over aansluiting bij de maatschappij, in Nederland en in Europa. En we moeten nooit zeggen: de andersdenkende deugt niet. Of: Europeanen zijn goddeloos. Dat slaat nergens op.''