In het appartement van Dodi Al Fayed lag de kapitale trouwring al klaar

recensie Was prinses Diana zwanger op het moment dat ze stierf? Stond Dodi Al Fayed op het punt haar ten huwelijk te vragen? Is de prinses vermoord door de Britse geheime dienst, die het Engelse koninklijk huis een dienst wilde bewijzen?

Sinds de Engelse prinses vorig jaar augustus stierf in de tunnel in Parijs, duiken deze vragen op. De geoefende lezer weet dat er waarschijnlijk nooit een duidelijk antwoord zal komen, maar dat ze steeds opnieuw aan de orde zullen komen. Gevierde, jonge en mooie doden laten we niet graag los, zoals al eerder bleek met John F. Kennedy, Marilyn Monroe en Elvis Presley.

In 'Dood van een Prinses - De reconstructie' hebben Time-journalisten Thomas Sancton en Scott MacLeod er nog een vraag aan toegevoegd: had het leven van de prinses gered kunnen worden? Zij hebben onderzoek gedaan vanaf het moment dat het nieuws over het ongeluk de wereld bereikte. In de voetsporen van justitie hebben ze gesproken met getuigen van het ongeluk, en bovendien met personeelsleden en vrienden van zowel Al Fayed als Diana, met artsen, met deskundigen. Ze zijn gedegen aan de slag geweest, maar kunnen aan het einde op geen van de vragen een concreet antwoord geven. De mensen die de feiten echt kennen, hebben ze niet te spreken gekregen.

Dat geldt ook voor de kwestie of Diana's leven gered had kunnen worden. De betrokken Franse artsen zwijgen, zoals de Franse wet dat voorschrijft, met het oog op de privacy van de patiënt. Vervolgens laten de schrijvers een Amerikaanse arts aan het woord, die laconiek meldt dat aangezien de prinses twee uur na het ongeluk nog in leven was, ze waarschijnlijk langzaam is leeggebloed. Als ze eerder op de operatietafel was beland, was wellicht haar leven gered, zegt hij. Andere artsen wijzen er daarentegen op, dat in het Franse eerstehulpsysteem de toestand van een patiënt stabiel moet zijn, voordat ambulancevervoer is toegestaan. De Franse ziekenauto's zijn uitgerust met veel medische apparatuur en het ambulancepersoneel is arts. Prinses Diana was in goede handen, zeggen ze.

Ook in de andere kwesties worden alle details besproken, maar zelden afdoende. Zo beschrijft de Parijse huisbediende van Dodi Al Fayed de ring die klaarlag van het merk 'Zeg ja tegen me!' (wit en geel goud, diamantjes rondom een enorme smaragd, ter waarde van tweehonderdduizend dollar) in zijn appartement aan de Champs-Elysées. Een butler van de familie Al Fayed vertelt dat Dodi hem had toevertrouwd dat het stel in oktober zou gaan trouwen.

Vader Mohammed Al Fayed wordt beschreven als een verbitterde man, die in zijn lange strijd voor een plaats in het Engelse establishment zijn zoon heeft verloren. Hij had Dodi en Diana gekoppeld en beschouwde dat als een ultieme wraak op de Britse machtshebbers, die hem niet de Engelse nationaliteit gunnen.

IJverig tekenen de journalisten zijn suggestie op dat het ongeluk waarschijnlijk het werk is geweest van de Britse geheime dienst, die wilde voorkomen dat de prinses zou trouwen met een moslim. Zo bevat het hele boek verklaringen van mensen die te betrokken zijn, of juist te veel op afstand stonden voor een betrouwbaar verhaal.

'Dood van een prinses' begint met een overzicht van de route die de auto reed in de nacht van 30 op 31 augustus en met een situatieschets van het ongeluk. In de volgende ruim 300 bladzijden blijft geen detail onbesproken. De achtergrond van de dronken chauffeur Henri Paul wordt uitvoerig toegelicht, evenals de familie Al Fayed. De vakantie van Diana en Dodi, hun ontmoeting, de jeugd van Dodi, diens begrafenis, zijn graf, zijn vriendin Kelly die aan de dijk werd gezet voor Diana, alles wat de schrijvers tegenkwamen op hun weg is in hun verslag terechtgekomen.

Inmiddels heeft het Britse koninklijk huis aangedrongen op een spoedige beëindiging van het Franse onderzoek naar de toedracht van het ongeluk, dat nog altijd gaande is. Zolang de Franse justitie het dossier niet sluit, kunnen de Britten niet aan een eigen onderzoek beginnen.

De conclusie dat het ongeluk een ongelukkige combinatie is van jagende fotografen en een dronken chauffeur, was al snel getrokken. Maar voordat het dossier dichtgaat willen de Fransen wel alles weten wat er is te weten. De Britten zullen op hun beurt minstens zo grondig te werk gaan. Laten we hopen dat de bevindingen van beide onderzoeken openbaar worden. Dat zal in ieder geval aan een deel van de speculaties een einde maken.