SIBERIA

recensie

Ook in de Amsterdamse nazomer zie je ze nog bij bosjes: jonge rugzaktoeristes uit alle windstreken die zich na aankomst op het Centraal Station een weg banen naar het eerste het beste lowbudget-hotel, waarna het grote Amsterdamse avontuur kan beginnen.

Na het zien van 'Siberia' zou je die leuke Griekse, Italiaanse, Amerikaanse en Duitse meisjes op hun Amsterdamse ontdekkingstocht het liefst iets willen toeroepen, iets in de trant van 'Pas op voor Hugo en Goof!' Want 'Siberia' heeft dan wel het aanzien van een stripverhaal, de criminele activiteiten van de twee Amsterdamse vrienden spelen zich wel degelijk af tegen een realistisch decor. Het Centraal Station en het Damrak met zijn frivole goudbeschilderde lantarenpalen vormen voor de twee jeugdige boeven het werkterrein om buitenlandse toeristes te versieren en beroven, zowel van hun liquide middelen als van hun nationale identiteit door eenvoudigweg een cruciale pagina uit hun paspoort te scheuren. Onder aanvoering van hanige Hugo (Hugo Metsers III) hebben ze er een sport van gemaakt; goeiige Goof (Roeland Fernhout) volgt gedwee. De twee zijn immers beste vrienden.

Een vergelijking met Robert Jan Westdijks veelbekroonde speelfilmdebuut 'Zusje' dringt zich op. Gedreven door een obsessie maakte ook Martijn zijn zusje het leven zuur. Door gebruikmaking van een videocamera, waarmee hij zijn zusje en haar vrienden op de voet volgde, werkte Martijns obsessie op verschillende niveaus bijzonder intrigerend. Vorm en inhoud smolten hier perfect samen. De razendsnelle videoclipachtige stijl, ondersteund door de opzwepende 'dance'-ritmes van 'Junkie XL', die daarentegen uitdrukking moet geven aan het obsessieve gedrag van Hugo en Goof, oogt behalve hip ook gratuit. De totaal ongemotiveerde overgangen van kleur naar zwart-wit zijn hier wel het beste voorbeeld van. Het moment waarop een krioelende mensenmassa op een overvol Damrak versneld wordt weergegeven of het moment waarop Goof zich in 'slow-motion' omdraait naar Lara (Vlatka Simac), de doorgewinterde Siberische reizigster op wie Goof tegen de regels in smoorverliefd is geworden, hebben even het beoogde komische en ontroerende effect. Maar als stijlmiddelen zijn deze versnellingen en vertragingen tegelijkertijd zo terloops, dat het niet meer dan kunstjes zijn.

De plotstructuur van 'Siberia', dat met precies dezelfde 'crew' werd gemaakt als 'Zusje', maar dat behalve op privé-investeringen via de inmiddels beroemde commanditaire vennootschap ook op Fonds- en NPS-gelden en een distributiegarantie van Warner Bros. kon rekenen, toont op zijn beurt nauwelijks verfijning. De komst van Lara die zich door 'Fuckboy' en 'Niceboy' niet in de luren laat leggen, brengt weliswaar een wending in de dagelijkse routine, maar de intrigerende ménage à trois blijft goeddeels uit. Op het moment dat Goof de ware gedaante van zijn platonische liefde ontdekt, die zich immers stiekem heeft laten neuken door zijn beste vriend, en Westdijk voor die gelegenheid een aantal gebeurtenissen nog eens laat zien vanuit het gezichtspunt van de alwetende Goof, doet dat er niet meer toe. Van deze cartooneske verschijningen en hun boven alle moraal verheven gedragingen, heb je op dat moment al lang afstand genomen.

Waar Westdijk uiterst summier is in zijn karaktertekening, met name van de vrouwenrollen, daar weet hij middels enkele rake observaties de twee heren wel meesterlijk te kenschetsen. In deze pep-variant van 'Hufters en hofdames' van Eddy Terstal - die op het Centraal Station een leuke 'cameo appearance' heeft als 'flyer boy' - worden de snelle jongen en de brave naïeveling tegen elkaar uitgespeeld. Zo showt Metsers als 'Fuckboy' niet alleen continu zijn blote bast, maar blijkt hij ook nog eens gezegend met een wel heel enge rugbeharing. En zo steelt 'Niceboy' Fernhout al lurkend aan zijn cassis, ronddrentelend op kousenvoeten en hangend boven een elektrische citruspers opnieuw de show.

Het kan wel zijn dat 'Siberia' het adagium 'vrienden door dik en dun' hoog in het vaandel draagt, maar het zijn uiteindelijk slechts enkele rake typeringen (waaronder ook het hippie-optreden van oud-'Jumping Jewels'-bandlid Johnny Lion als continuering van Herman Broods gastrol in 'Zusje') die werkelijk beklijven.