Onder vuur

recensie 'Dear Bush, don't create a Sad-damnation.' Een woordgrapje op de voorpagina van het Algemeen Doopsgezind Weekblad, maar de boodschap is bittere ernst. Net als vele andere bladen laten de pacifistische doopsgezinden hun statement horen, want het is ,,onrechtvaardig dat naast de eigen regering de Irakese bevolking ook nog eens de lasten van het oorlogsgeweld te dragen zal hebben'.

Het hoofdartikel geeft een overzicht van vredestichters en organisaties die daar buiten vallen. Pax Christi gelooft in conflictpreventie, Kerk in Vrede hoopt op groeperingen in Irak die 'zich van geweldloze strijdmethoden bedienen', de Raad van Kerken vindt de oorlog ,,in de huidige situatie' niet rechtvaardig.

Maar er zijn ook andere geluiden, betreurt het blad: Het IKV, die hoopt dat Saddams macht goedschiks dan wel kwaadschiks gebroken zal worden. Zuur was het zeker, toen de IKV bij de in oktober gehouden landelijke demonstratie 'tegen de nieuwe oorlog' niet kwam opdagen. Nee, hoe anders denken de dopersen over strijd, en ze halen hun historisch voorbeeld erbij: ,,Menno Simons reageerde met zijn radicale geweldloosheid op de toestand in Munster. In zijn geschriften uit hij kritiek op de gewelddadige en gewapende optreden van kerkelijke en wereldlijke overheden.'

In het Katholiek Nieuwsblad neemt Mient Jan Faber van het IKV de houding van Nederland ten opzichte van oorlogen onder vuur: ,,In de Nederlandse politieke discussie worden oorlogen op een stereotiep en aftandse manier benaderd, alsof zij slechts van belang zijn om nog eens even te kunnen markeren wat de wezenlijke verschillen zijn, in termen van 'links' en 'rechts', tussen de partijen.' De PvdA en D66 bevinden zich in het midden, vervolgt hij, en zij nemen enige afstand tot de VS. ,,Maar ook weer niet zoveel dat zij voor het geval ze tot regeringsverantwoordelijkheid geroepen worden, niet alsnog kunnen aanschuiven.'

Aan de linkerzijde bevinden zich GroenLinks en de SP. ,,Sterker dan de laatste jaren het geval was -toen GroenLinks nog hoopte op regeringsverantwoordelijkheid- omhelst de partij weer het pacifistische gedachtegoed. De SP doet dat ook, maar vermengt dat bovendien met een flinke dosis anti-Amerikanisme en anti-kapitalisme. Aldus is het schema ingekleurd. De posities zijn betrokken. Verdere discussies zijn eigenlijk overbodig.' Hij verwijst naar generaal Van Baal, die, ten tijde van de parlementaire enquête over Srebrenica, zei dat Nederland een pacifistisch land is. ,,Daar lijkt het inderdaad veel op. Met oorlogen hebben we niets.'

Daarentegen zijn we dol op binnenlandse relletjes, zo laten de berichten over Gretta Duisenberg cq 'de zwarte echtgenote' zien. Deze rel heeft echter vergaande consequenties, ook in het debat over een oorlog tegen Irak, meent Wim Kortenoeven in het blad Christenen voor Israël. Hij wijst op de internationale boycot van Israëlische producten, en de academische boycot van Israël. De namen van de initiatiefnemers staan op de handtekeninglijst van Gretta. ,,Typerend is dat het meestal om dezelfde mensen gaat die zich -waarschijnlijk uitgaand van het adagium 'de vijand van mijn vijand is mijn vriend'- luidkeels keren tegen een oorlog met Israëls aartsvijand Irak.' Het is onjuist, vindt Kortenoeven, dat zij zich daarentegen niet uitspreken tegen zaken als de Syrische bezetting van Libanon en de voortdurende doodsbedreigingen van en aanslagen op Joden.