Absurdisme als sterkste wapen in Palestijnse strijd

recensie De Palestijns-Franse coproductie 'Divine Intervention', die met financiële steun van het Hubert Bals Fonds werd gemaakt en op het Filmfestival van Rotterdam meedong naar de nieuw ingestelde Amnesty Doen Award, gaat het Israëlisch-Palestijnse conflict met een van de sterkste wapenen te lijf: het absurdisme.

Het begint al in de eerste scène, waarin een kerstman (met het hijgende stemgeluid van Michel Piccolli op de geluidsband) wordt opgejaagd en afgeranseld door een stel boze Palestijnse kinderen. Cadeautjes en zoethoudertjes zijn niet langer aan hen besteed. Ze zijn de situatie zat en komen in actie. Het is een hemelsbreed verschil met de wijze waarop een bejaarde Palestijnse man zijn diepgewortelde woede ventileert, zonder blikken of blozen vuilniszakken dumpend in de tuin van zijn buurman.

De Palestijnse scenarioschrijver en regisseur Elia Suleiman, die zelf de hoofdrol speelt als E.S., een Palestijnse man van middelbare leeftijd, creëert met 'Divine Intervention' een fantastisch filmmozaïek waarin drie verschillende generaties reageren op het leven in de bezette stad. Als veertiger vertegenwoordigt Suleiman de tussengeneratie, die, anders dan de kinderen en de bejaarden, zinvol kan reflecteren op de bezetting.

Zoals de Bosnische regisseur Danis Tadovic met 'No Man's Land' eerder een wrange parodie op de oorlog in zijn land maakte, zo levert Suleiman kritiek op de situatie in losjes aaneengeregen absurdistische scènes. Met een pruimenpit kan hij een Israëlische tank tot ontploffing brengen. Hij kan op een streng bewaakte Israelische grensovergang tussen Jeruzalem en Ramallah een ballon met de beeltenis van Arafat op laten gaan en vrij door het luchtruim laten zweven. Hup, de grens over, zoals het voor mensen ook mogelijk zou moeten zijn.

Met 'Divine Intervention' tekent Suleiman in wezen ook een portret van zichzelf als filmmaker, iemand die zijn stoutste fantasieën de vrije loop kan laten en met een eenvoudige rode ballon een goddelijke tussenkomst kan bewerkstelligen.