Sisyphusmachine van Hofland

recensie Kip met appelmoes biedt een uitstekend voorbeeld van ons voorgekookt bestaan, meent Hofland. Niet die kip die uw moeder met liefde op haar eigen manier voor u kokkerelde, maar de kant-en-klare maaltijd, die in een uitgekiend en uitgekookt productieproces werd samengesteld, bereid en bevroren en die vervolgens in veelvoud door talloze gelijkgeschakelde gezinnen wordt geconsumeerd.

Ons voorgekookte bestaan begint als we kind zijn en met dezelfde computerspelletjes en radiografisch bestuurde autootjes spelen. Nog wat ouder gaan we met z'n allen naar het pretpark, en eenmaal volwassen vinden we collectief vermaak in gestroomlijnd amusement zoals de media ons bieden. Vervelen we ons echt, dan gaan we 'barbecuen in Antarctica', schrijft Hofland. Want ook dat is een gat in de markt waar wel een aanbieder in wil stappen.

Bij dit alles voelen we ons redelijk tevreden, zelfs vrij, want we hebben wat we willen. Allemaal een zegen van de vrije markt. Maar het is een vergissing vrijheid met comfort te verwarren, meent Hofland. In communistische dictaturen zag je tijdens volksfeesten (theater van de onderdrukking) duizenden aanhangers gedisciplineerd marcheren, een collectief ballet uitvoeren, applaudisseren, of, indien gewenst, duizend tranen plengen. Er is niet veel veranderd met de val van de Muur; politieke regie in het Oosten verschilt weinig van economische manipulatie in het Westen. Hofland: ,,Nu eten honderdduizenden tussen zes en acht 's avonds, wereldwijd (...) hetzelfde gerecht. Vrijwillig.' Nou ja, voorzover er sprake is van een wil en van vrijheid.

Hofland zoekt een tegenwicht in onbevangen spel. Hij heeft studenten aan de TU Delft, waar hij deze lezing gaf, gevraagd een Sisyphusmachine te ontwerpen. Een soort perpetuum mobile, dat nergens toe dient behalve dan dat het zichzelf en ons bezighoudt. Om hun aangeboorde creativiteit verder te verhogen zou de TU Delft eens kunnen denken aan een reeks gastcolleges 'koken voor studenten'.