De Kift - Vier Voor Vier

recensie De Kift uit Koog aan de Zaan was nauw betrokken bij de film 'De Arm van Jezus' (van cineast André van der Hout), die op het Nederlands Filmfestival de prijs van de filmkritiek won.

Een verhaal vol muziek en symboliek over een Zoon die langzaam wegzakt in een moeras van tegenslag en onvermogen, en over de onvoorspelbare medemens in een grillige wereld. Al het werk van De Kift vertoont samenhang en daardoor verrast het niet dat diezelfde thema's opduiken in de bijzonder verpakte cd 'Vier voor Vier', een muziektheaterstuk gebaseerd op de theatertekst 'Elisabeth Bam' (1928) van Daniil Charms. Die hoorde bij het Russische collectief Oberioe (kort voor De Vereniging voor Reële Kunst) dat tussen 1927 en 1932 experimentele kunst maakte als reactie op het door de staat gepropageerde realisme.

De Kift maakte een opera, al zullen operakenners niet zo enthousiast worden van het stemgebruik, de dissonanten in de koorpartijen en de noten die net te hoog zijn. Maar De Kift zal dat een zorg zijn. Het gaat ze niet om mooizingerij, maar om het creëren van de juiste sfeer, soms lyrisch, soms benauwend intimiderend. Op kafkaëske wijze krijgt Elisabeth bezoek van Ene en Andere, die haar van een misdaad beschuldigen.

Maar opeens gaat het over de hik, bier, erwten en vogels zonder tanden. Fragmentarische verhaaltjes breken af in absurde wendingen en leren vooral dat niemand zich zo gedraagt als je verwacht. De Kift klinkt als een doe-het-zelf-fanfare, knoestig en zweterig. En ook verontrustend, wat goed past bij de tekst van Charms, die even dreigend eindigt als hij begon.