Kwek-kwek-kwekken is nog geen rappen

recensie Ook gij, Querido? Als een respectabel uitgevershuis, met een door de bank genomen uitstekend volwassenenfonds én kinder- en jeugdboekenfonds opeens op de moderne toer gaat, krab je je toch even achter de oren. Van Querido ben je gewend dat ze daar zó op kwaliteit selecteren dat het betreffende boek nauwelijks nog een aanprijzing behoeft; je hoeft het niet altijd goed te vinden, maar een lor is het nooit. De nieuwe bundel met kleuterversjes van Frank Adam, 'Mijn mond eet graag spinazie maar ik niet', krijgt echter op het achterplat een staaltje blurb mee die ik van deze uitgeverij zo nog niet kende...

Zo lees ik dat deze bundel 'vrolijke poëzie' bevat, wat ik grosso modo wel kan onderschrijven. Dat vond de redacteur van dienst kennelijk nog niet wervend genoeg. In elk geval voegde hij eraan toe dat deze poëzie niet zozeer bedoeld is om voor te lezen - stel je voor! - maar veel boeiender mogelijkheden in zich draagt: ,,De ritmische, prettig gestoorde versjes nodigen ook uit tot samen zingen, dansen, klappen en rappen''. Het st t er, cursief, 'rappen'. Querido heeft eindelijk de rap ontdekt! Als modern verkoopargument dan, want ik betwijfel gezien hun chique reputatie of ze daar ooit van rappers als Eminem, Extince of Def P en de Osdorp Posse hebben gehoord.

Wat moeten we ons trouwens voorstellen bij het 'zingen' van Frank Adams inderdaad nogal prettig gestoorde, geinige versjes? Ik ben geen notenbalk in de bundel tegengekomen. Moeten de kleuters dan zelf maar wat componeren? En hoe zit het met dat dansen? Hoe doe je dat op teksten die niet op muziek zijn gezet? Dat wordt voor de juf nog knap lastig improviseren op haar blokfluit!

Dit laatste brengt me overigens gelijk bij het op het achterplat cursief gepropageerde rappen. Het enige gedicht dat uitdrukkelijk over de rap gaat heet 'Versje om te rappen (zonder einde)'. En wat blijkt? De juf wordt daar subiet aan de kant gezet! 'Dit is een versje / om te rappen. / Geen versje / om te zeggen / bij de juf'. Juf mag dus niet meedoen, want die is natuurlijk veel te oud om aan zoiets jeugdigs als de rapcultuur deel te nemen. Dat is op zich wel navoelbaar, maar dan moet je als dichter je eigen rap-vers, en daarmee je jonge lezertjes, uiteraard wel serieus blijven nemen. En dat doet Adam gek genoeg niet: 'De woorden / moeten kwek-kwek / kwek-kwek kwekken. / [...] / En waar het / over gaat / dat is niet / van belang'.

Niet van belang? Daar denken de rapdichters en -muzikanten ongetwijfeld anders over! Als Def P in een van zijn liedjes geestig en met verve de Amsterdamse taal verdedigt ('En het verschil tussen kennen kannen kunnen we niet') is hij op cabareteske wijze bloedserieus. Hij verdedigt zijn moerstaal immers en wenst op dat punt tegenover het gestandaardiseerde ABN volstrekt serieus genomen te worden. Je zou Adam dan ook willen voorhouden: van tweeën één: óf je neemt het rapgenre serieus en dan kun je er op het achterplat ook iets over zeggen, óf je vindt het kwek-kwek-kunst en dan ga je daar natuurlijk geen reclame voor maken...

Genoeg over dit alles. Zoals gezegd: de gedichtjes van Adam zijn over het algemeen best geinig en het voorlezen ervan zal zowel de volwassene als de kleuter een aangenaam uurtje bezorgen. Het subtiele niveau van de kleuterversjes van bijvoorbeeld Hans en Monique Hagen haalt Adam nergens, die zijn echt een klasse beter, maar niettemin. Ik heb toch wel moeten grinniken om het gedicht 'Tien dingen naar keus die je kunt doen met dingen uit je neus'. Kort samengevat komt de inhoud hierop neer: een lekkere pot en wat snot geeft de peuteraar veel genot. Ook 'Lekke slappe band' is een leuk gedicht, omdat het kind in kwestie niet op het idee komt de band te laten plakken en weer op te pompen, maar als een gek achter de ontsnappende lucht aangaat: 'In plaats van / te rijden / en te racen / met mijn fiets // sta ik hier / te grijpen / en te knijpen / in het niets'. Geestig is ook het gedicht 'Met mama onder de douche', waarbij het dochtertje in kwestie haar ogen uitkijkt:

'Witter dan wit

(vergeleken met haar benen)

die borsten, die heupen, die bips.

Stukjes mama

net in het gips.'

Vooral dat gips is een aardige vondst in dit verband. En tot slot ben ik ook wel gecharmeerd van regels als: 'Soms raak ik / van de wijs. / Ben ik niet / goed snik! // Soms ben ik even / niet goed ik!'

Al met al dus helemaal niet zo'n slechte bundel, zij het ook verre van groots. Maar van zang, dans en rap komt naar aanleiding van deze verzen echt niks terecht, geloof me.