Creatief met kinderen

recensie Gij zult zich niet bemoeien met de opvoeding van kinderen van anderen. Een ongeschreven regel, het onderwerp ligt té gevoelig. Toch zijn ouders vaak onzeker over hun rol als opvoeder. Kinderen krijg je zonder bijsluiter, eenduidige lessen in het ouderschap bestaan niet. Teleac biedt uitkomst met het discussieprogramma 'Bij ons thuis'. Elke zaterdag praat Jeroen Kramer, bekend van 'Het Klokhuis', met deskundigen over een 'pedagogisch onderwerp'.

Vreemd genoeg is 'Bij ons thuis' enig in zijn soort. Gedrukte oudermagazines floreren, maar de televisie zwijgt over het onderwerp. De NCRV heeft met 'Hoera, een kind!' een serie gehad over kinderen, maar dat was het dan. Jeroen Kramer: ,,We hebben een gat in de markt ontdekt. Ouders hebben behoefte aan informatie over opvoeden. Het is jammer dat het programma op een tijdstip wordt uitgezonden dat niet past bij de doelgroep, maar er kijken wekelijks toch nog een half miljoen mensen. Dat zijn vijf Ajax-stadions vol''.

'Bij ons thuis' is -ondanks Teleac- geen klassieke opvoedcursus. Het programma heeft geen pasklare antwoorden op prangende vragen. Aan tafel komen verschillende meningen rond een bepaald thema aan bod, de discussies moeten de kijker aanzetten tot verder denkwerk. Immers: in de wrijving der meningen vindt men de waarheid. Kramer: ,,In de discussies merk je vaak hoe gevoelig het onderwerp opvoeden bij mensen ligt. De gasten zijn vaak voorzichtig in hun bewoordingen, ze pakken elkaar met fluwelen handschoentjes aan. Terwijl je juist uitgesproken moet zijn om het meningsverschil duidelijk te maken''.

In de aflevering van deze week is er weinig van die voorzichtigheid te merken. Kramer praat over een gevoelig onderwerp: kinderen en de dreigende oorlog tegen Irak. Vooral op gemengde scholen kan de oorlog leiden tot veel problemen. Kinderen zijn vaak geneigd de mening van hun ouders klakkeloos over te nemen en te verwoorden in het klaslokaal.

Annelies van Mansfeld is een van de gasten. Ze is directrice van een basisschool in Amsterdam-West. Haar leerlingen praten dagelijks over de oorlogsdreiging en de angst bij de kinderen is duidelijk voelbaar. Hoewel ze vrijheid van meningsuiting belangrijk vindt, mogen de kinderen op school niet alles zeggen. Ze tolereert geen meningen die aanzetten tot agressie. Want die zijn er. Zo speelden sommige kinderen het spelletje 'Jood, ik schiet je dood'.

De verharding van de standpunten buiten de schoolmuren zet de kinderen tegen elkaar op. Autochtone en allochtone kinderen komen zo verder van elkaar te staan. Islamitische leerlingen denken vaak dat de oorlog tegen Irak een oorlog tegen de hele islam is. Ze zijn bang dat de oorlog ook naar Nederland komt. Zoals een leerling van Van Mansfeld het verwoordde: ,,Bush haat Saddam Hoessein, en die is moslim, net als ik''.

Multicultureel instituut Forum heeft de scholen opgeroepen aandacht te besteden aan de naderende oorlog. Scholen moeten juist helpen de allochtone en autochtone kinderen in harmonie met elkaar om te laten gaan. Ouders moeten zorgvuldig nadenken als ze in de nabijheid van hun kinderen praten over de naderende oorlog. Kinderen moeten zich veilig kunnen voelen.

'Bij ons thuis' kan soms felle reacties uitlokken. Kramer:,, De wereld van het kind is de afgelopen twintig jaar zo veranderd: de opkomst van nieuwe media, de vercommercialisering van de maatschappij, het toenemend aantal echtscheidingen. Er is zoveel stof tot nadenken. Wij bieden daarin een handvat''.

Jeroen Kramer weet uit ervaring dat opvoeden een hele kunst is. Hij is zelf vader van twee kinderen. ,,Maar ik heb geen pedagogische opleiding gehad. Ik ben vertaler van beroep en door 'Klokhuis' in het vak gerold. Naast 'Bij ons thuis' schrijf ik een column in het oudermagazine J/M. Ik ben een beetje de Chriet Titulaer van de opvoedkunde geworden.''.