Zoetgevooisd Hollywood-katholicisme

recensie Het tiende sterfjaar was van de componist Olivier Messiaen, is vorig jaar opmerkelijk genoeg vrij geruisloos aan Nederland voorbijgegaan. Op de valreep bracht Het Brabants Orkest vrijdagavond in 's-Hertogenbosch toch nog een ode aan de diepgelovige Fransman, in een gewaagd program met alleen het werk 'Des canyons aux étoiles'.

,,Als ik muziek hoor, zie ik kleuren'', zei Messiaen ooit. Zo zag de katholieke componist in de oranjerode rotsen van de canyons in de Amerikaanse staten Utah en Arizona een hemelse stad, met inheemse vogels als engelen. Dat is ook precies wat je terughoorde in 'De canyons aux étoiles' (van de canyons naar de sterren), het werk dat hij niet alleen als lofzang op die overzeese natuurparken, maar vooral op God zelve componeerde. Met vogelgeluiden in de hoofdrol, omgeschreven voor de diverse instrumenten in het ensemble.

Het getuigde van lef van Het Brabants Orkest en dirigent Marc Soustrot om deze anderhalf uur durende compositie als enige en zonder pauze op het program te zetten, vrijdagavond in het Bossche Theater aan de Parade. Die zaal is duidelijk een compromis voor theater, cabaret en niet te uitgebreid geïnstrumenteerde muziek. Een symfonieorkest past niet op het podium en klinken doet de ruimte al helemaal niet. Toch zat het er aardig vol en bleek de bühne Messiaens bezetting net aan te kunnen.

Hoewel het orkest en de vier solisten (piano, hoorn, xylorimba en klokkenspel) onder Soustrot de twaalf delen van 'Les Canyons' op een zwierige en kleurige manier over het voetlicht brachten, wilde het Bossche publiek maar niet ophouden met ritselen en kletsen. ,,O, da's een specht'', zei een vrouw in het publiek net wat te luid, toen ze wat houtroffels in het slagwerk hoorde. Even daarvoor deed ze denkbeeldig met de windmachine mee, die sowieso voor opgewonden gefluister in de zaal zorgde.

Vooral pianist Roger Murano en hoornist peter Peter Hoeben kregen in 'Des Canyons' de kans om zich in hun solo-delen in vol ornaat te tonen. Hoewel Murano's spel kundig klonk, had het een wat vlakke uitstraling. Peter Hoeben schitterde daarentegen in het centrale deel, het 'interstellaire appèl' waarin hij een zeer virtuoze partij speelde, als kleurrijk en trefzeker solist. Jammer alleen dat beiden van blad speelden.

Negentig minuten Messiaen was onder Soustrot één groot zoetgevooisd Hollywood-katholicisme, zoals het hoort. Toch maakte die fondanten muziek wel snel moe en snakte je naar ten minste één roofvogel tussen het optimistische gekwinkeleer van alle gevederde engeltjes. Ik had het die vrouw graag tegen haar buurvrouw horen zeggen: ,,Kijk, da's een buizerd. Hij heeft net een konijntje te pakken!''