Bruckner - Symfonie 9

recensie Dat Bruckner zijn Negende symfonie in vier delen concipieerde staat vast. En toen hij doorkreeg dat zijn plannen door de dood zouden worden ingehaald, maakte hij kenbaar dat men na de drie voltooide delen van de Negende dan maar zijn Te Deum als vierde deel moest spelen. Dat bijna geen enkele concertorganisatie dat doet, heeft natuurlijk te maken met extra kosten voor het inhuren van vier solisten en een groot koor.

Mede daardoor is men de driedelige Negende gaan beschouwen als een 'af' werk, waarbij men ook nog eens beweerde dat na het beroemde Adagio (derde deel) inhoudelijk niets meer volgen kon. Bruckner zelf dacht daar dus anders over en hij had het vierde deel ook grotendeels klaar. Ruim twintig minuten volledig georkestreerde muziek, waarin enkele overgangen en andere maten (onder andere het slot) ontbreken. Nikolaus Harnoncourt heeft die twintig minuten nu opgenomen met de Wiener Philharmoniker.

Op de cd praat hij de grote Bruckner-brokstukken van dat vierde deel aan elkaar. Uit de muziek blijkt dat het beroemde dissonante akkoord in het derde deel niet op zich staat, maar dat Brukcner in het volgende deel nog veel verder wilde gaan. Machtig mooi om te horen, zeker de koraal-melodie die tot de schitterendste behoort die Bruckner ooit schreef. Op een tweede cd spelen de Wiener onder Harnoncourt de drie voltooide delen van de Negende in de kritische nieuwe uitgave van Benjamin-Gunnar Cohrs. Ook hier is veel 'nieuws' en fraais te horen. In meerdere opzichten een gigantisch document, deze zo volledig mogelijke Negende.