De dreiging duurt maar kort in Stille Nacht Caro Lenssen

recensie Zou de bewustzijnsvernauwing tijdens een verkrachting zo sterk zijn dat het slachtoffer de dader later kan herkennen aan het geluid van zijn gesp? In 'Stille nacht' gebeurt het. Regisseur Ineke Houtman ('Polleke', 'Madelief') en scenarioschrijver Frank Ketelaar lieten zich voor deze telefilm (eerst in de bioscoop te zien) inspireren door de serieverkrachter die in de jaren negentig in en bij Utrecht slachtoffers maakte, en die nooit is gepakt.

Het ging hen zowel om de altijd aanwezige, sluimerende (soms irreële) angst voor de verkrachter die de bewegingsvrijheid inperkt, als om de concrete angst op het moment dat zo iemand huishoudt. Dan wordt de angst zo groot dat iedere man een verdachte is (zeker zij die voetbalwedstrijden overslaan om buitenshuis iets onduidelijks te gaan doen, zo blijkt). Dan raken ook de gewone seksuele relaties tussen meisjes en jongens erdoor besmet. Vijf studentes besluiten niet op de politie te wachten en gaan zelf op zoek naar de dader.

Hoe de serieverkrachter destijds gewone levens onder spanning zette, is fantastisch materiaal voor een psychologische thriller. Alleen 'Stille Nacht' blijft te braaf aan de buitenkant. Wat de makers willen beweren is niet altijd duidelijk. Zoals in de nevenlijntjes over gedoe met jongens. Is de mannelijke seksualiteit sowieso een probleem, of voelen de meisjes dit nu alleen maar zo gezien de omstandigheden? Gedeeltelijk schuilt de afstandelijkheid ook in de steriele setting van de moderne universiteit, en in de vijf hoofdpersonen (gespeeld door nieuwe, goede actrices, zeker vertelster Caro Lenssen) die we ieder niet meer dan oppervlakkig leren kennen. Tussen deze meisjes voel je nergens de onderlinge verstandhouding die in een feministische klassieker als 'De stilte rond Christine M' (waaraan deze film herinnert) aannemelijk maakte dat drie vreemden met elkaar een moord pleegden. Alleen op het moment van de herkenning van het geluid van de gesp (een dreunende klik) is even de diepere dreiging daar. Maar dat is maar even.