Letse levenskunst

recensie Theatergroep Stella Den Haag is bekend van visueel en muzikaal theater, maar brengt daarnaast ook beeldende kunst en films. In het project 'Zeedrift' maakten Haagse jongeren films over hun leven en dit idee sloeg zo goed aan dat de gemeente Den Haag de theatergroep vroeg een vergelijkbaar project op te zetten met een van de nieuwe lidstaten van de EU. De keuze viel op Letland en de Letse filmregisseur Anna Spohr ging op zoek naar jonge landgenoten met feeling voor film. Het resultaat is een tiental opmerkelijke films, die een inkijk bieden in het dagelijks leven van Letse jongeren.

'Flotsam' is een korte, associatieve film, die je lichtelijk verward achterlaat. Zo houdt een van de jongeren een vel papier omhoog, met een gat in het midden. Het lijkt symbool te staan voor de hebzucht van het Europa buiten Letland. Even later lopen twee meisjes door een brede laan vol bomen. ,,Ik houd van de Letse bomen'', zegt een van hen en als ze haar armen om een stam heen slaat, krijg je het gevoel dat zij iets speciaals heeft wat anderen missen.

'Flying Away' is een langere film en zoomt in op het leven van een meisje dat met de deur in huis valt. ,,Ik doe lippenstift op en ga op zoek naar een vriend'', zegt ze. Jongens lijken in de verlaten havenplaats dun gezaaid en al heeft ze het financieel breder dan de meeste van haar leeftijdsgenoten, alleen thuiskomen in haar tweekamerflat is niet leuk. De gesprekken met een interviewer buiten beeld en de straatbeelden van verlaten betonwijken geven 'Flying Away' het karakter van een documentaire. Historische beelden laten parades zien van het Rode Leger en op een immens doek prijkt de leus: 'Stalin is dood, maar zijn idealen leven voort!' Het militante communisme is echter ingehaald door een individualistische levensstijl en jongeren in westerse kleding.

Tussendoor zijn oogstrelende beelden te zien, die ook deze film een poëtische sfeer geven. Zoals het meisje dat al balancerend over een lange balk over de dood van haar zus vertelt. Al even speciaal is het gesprek met een oudere vrouw die over haar jeugd vertelt, waarin het niet mogelijk was de wijde wereld in te trekken. Die mogelijkheid ligt nu wel in het verschiet, maar als de aftiteling van de film verschijnt, vraag je je even af of het gras aan de overzijde wel zo groen is als het lijkt. Misschien is het de hand van regisseur Anna Spohr, maar de Letse jongeren lijken over meer levenskunst te beschikken dan sommige jongeren in West-Europa.

Tijdens het Festival Flotsam zijn ook de andere films te zien en gaan de Letse en Haagse filmmakers met elkaar in gesprek. Tussendoor zijn er cross-overs tussen muzikanten, dansers en vj's uit beide landen.

Het Behouden Huysch Toneelgroep Oostpool speelt, naar eigen zeggen, 'een volstrekt onverantwoorde interpretatie' van de overwintering op Nova Zembla. Met sneeuw, honger, depressies en veel drank in de regie van Ted Keijser. Te zien (8+) t/m

19/6 op Oerol in Terschelling. Tournee

t/m 31/7. Info: 026-4459625.