Het is alsof ze gewoon doorratelen zonder pauze. Na 17 jaar praten dezelfde acteurs opnieuw over seks en liefde. Einde droom, einde huwelijk, einde film

recensie Meestal lukt het alleen in soaps: een personage dat levensecht 15 jaar ouder wordt. En dan gaat het zo traag dat het niet eens opvalt. Zelf ben je tegen die tijd ook 15 jaar ouder, en in een soap verandert er niet zoveel. Ridge blijft Ridge, Brooke blijft Brooke. Michael Apted maakte met zijn '7-up' reeks wel school voor het fenomeen van de vervolg-documentaire: iedere keer na zoveel jaar teruggaan naar je personages en kijken hoe het ze nu vergaat.

De Canadese regisseur Denys Arcand is het nu bij een speelfilm gelukt: dezelfde personages gespeeld door dezelfde acteurs maar dan 17 jaar later. En het is alsof ze gewoon doorratelen zonder pauze. In 1986 maakte Arcand 'Le declin de l'empire Américain': in het Nederlands 'Na de seksuele revolutie'. Arcand zoemde in zijn film in op wat er niet aan gewerkt had, aan die seksuele revolutie. Een stelletje bevriende academici komt voor een diner bij elkaar en praat over seks en de barre toestand in de wereld die ervoor zorgt dat ze maar beter over seks kunnen praten.

Het is een Woody Allen-achtige overvolle conversatie maar dan met kritische ondertoon. Hoezo waren deze mensen uit op een betere wereld? De mannen zijn geobsedeerd promiscue, de vrouwen ook. Slechts een van hen niet. Zij is getrouwd met een van de mannen en weet niet dat hij ook met de anderen geslapen heeft. Het wordt haar die avond genadeloos duidelijk gemaakt. Einde droom, einde huwelijk, einde film.

In het ook los van dat eerste deel te bekijken 'Les invasions barbares' is er wel wat veranderd. Moest in de eerste film de droom worden vernietigd, in de tweede wordt hij in ere hersteld. Niet dat het anno nu geen barre toestand is in de wereld. De barbaren vallen aan: 9/11 wordt op tv vertoond, de promiscue echtgenoot ligt met kanker op zijn sterfbed. Hij belandt in een overvol Canadees ziekenhuis, en zijn exvrouw haalt hun ernstig van zijn vader vervreemde zoon erbij om vader te verzorgen. De zoon is succesvol, rijk geworden in de geldhandel, en zo 'straight' als je alleen maar kunt worden als je vader met zijn jaren-zestigidealen je jeugd heeft verpest. Hij bezorgt zijn vader een eigen etage in het ziekenhuis, haalt zijn oude vrienden en ex-minnaressen naar zijn bed, legt contact met een junkie (de dochter van een van de ex-minnaressen) die heroïne verstrekt om de pijn te verzachten. En ondertussen wordt er maar gepraat, net als in die eerstefilm. Meer dan karakters zijn het ideeën, deze personages. De doodzieke raast tegen kerk en staat en mijmert over vrouwen zoals hij dat 17 jaar eerder ook al deed. Maar zijn vrienden zijn vol zelfspot ('Welk -isme hebben we niet ooit aangehangen?'). En ook de regisseur schijnt in visie veranderd. Niet langer zijn seks en relaties een vorm van escapisme, eerder vormen zij de essentie. Nieuwe familiewaarden. Dat krijg je op de drempel van de dood.

'Les invasions barbares' versloeg onder andere 'De Tweeling' in de strijd om de oscar voor beste buitenlandse film. Marie-José Croze, die de heroïne verstrekkende junkie speelt, versloeg onder anderen Nicole Kidman in de strijd om de prijs voor beste actrice in Cannes. Wonderlijk wel want Croze heeft maar een kleine rol. Ze is wel een zeer aantrekkelijke junkie; rustig, mooi, en in zwijgzaamheid het menselijke contrapunt voor de elkaar in snedigheid aftroevende intellectuelen. Ze lijkt in stuurloosheid en gebrek aan levenslust ook te worden opgevoerd als slachtoffer van het gebrek aan aandacht van de generatie van haar ouders. Ook zij moet van Arcand echter leren dat in de liefde het leven schuilt. Het maakt van 'Les invasions barbares' een beetje een wonderlijke film. Een die heel hard van stapel loopt om uiteindelijk toch een oude, vertrouwde boodschap te verkondigen. Als je (ex)vrouw maar van je houdt, zoiets.