Liefde voor het platteland

Nog altijd is er weinig bekend van de beweegredenen die de modernistische schilder Jan Sluijters ertoe brachten om zich in 1909 voor enkele maanden in het Brabantse kunstenaarsdorp Heeze te vestigen. Sluijters geldt terecht als een van de aanstichters van de vernieuwing van de Nederlandse schilderkunst, zoals die rond de eeuwwisseling plaatsvond. Hij past in het rijtje waarin de grondleggers van de abstracte kunst als Mondriaan, Huszar en Van Doesburg een prominente plaats innemen, maar waarin ook namen als die van Gestel, Hart Nibbrig en Van der Leck niet mogen ontbreken. Sluijters had echter aan de ontwikkeling van de volledig abstracte kunst geen deel, wat gezien zijn ontwikkeling als luminist toch voor de hand had gelegen. In de tijd dat hij (bijvoorbeeld via het kubisme) een opstapje naar de abstracte kunst had kunnen nemen, liet hij zich plotseling van zijn behoudende kant zien.

Ten tijde van die omslag trok Sluijters in 1909 naar het Brabantse dorp Heeze. Het Brabantse land was hem niet helemaal vreemd. Sluijters werd in 1881 in Den Bosch geboren. Dagelijks verkende hij het dorp en trok hij ook het omringende land in om er vast te leggen wat spoedig teloor zou gaan. Sluijters wilde vooral het schilderachtige karakter van het Brabantse platteland schilderen. Het leidde tot een omvangrijk oeuvre aan uitzichten op boerderijen, boslaantjes en boomgaarden. Het Noordbrabants Museum in Den Bosch, dat in de afgelopen decennia meer dan eens aandacht voor Sluijters in de vorm van wisseltentoonstellingen vroeg, heeft nu voor de vaste verzameling zo'n dorpsgezicht uit Heeze op een veiling bij Christie's uit particulier bezit gekocht voor 30000 euro.

Typerend voor Sluijters' Brabantse periode zijn de blauwgroene en paarse kleuren. De post-impressionistische stippeltechniek die Sluijters in het begin van de 20ste eeuw hanteerde, is hier al helemaal verdwenen ten gunste van een veel nadrukkelijker realisme.

Het lijkt erop dat Sluijters, die later ook een veel expressievere (of fauvistische) stijl zou toepassen, zich door nostalgische overwegingen wilde laten leiden.