Tom Hanks leeft zich uit

recensie Drie jaar na 11 september staan oorzaak en gevolg van de terroristische aanslagen nog volop ter discussie. Met 'The Terminal' draagt nu ook Steven Spielberg zijn steentje bij.

Spielberg doet dat via een komedie over de absurde veiligheidsmaatregelen op Amerikaanse vliegvelden, maatregelen waarover reizigers de afgelopen drie jaar vol verbazing, woede en ergernis verhaalden. Zoals de Iraanse filmmaker en Gouden Palm-winnaar Abbas Kiarostami, die de première van zijn film 'Ten' in New York wilde bijwonen, maar niet de gelegenheid kreeg. Bij zijn visumaanvraag was hij ten prooi gevallen aan de drie maanden durende 'background-check', die vooral reizigers uit moslim-landen treft.

De Iraanse filmmaker en Gouden Leeuw-winnaar Jafar Panahi werd ook al vóór 11 september op het Newyorkse vliegveld JFK in de boeien geslagen, bij gebrek aan een transit-visum, nodig om de 'International Transit Lounge' te kunnen betreden, de overbruggende ruimte tussen landing met het ene en vertrek met het andere vliegtuig. Precies in deze 'International Transit Lounge' komt uiteindelijk wel Viktor Navorski terecht. Sterker nog, doordat er in zijn fictieve thuisland Krakhozia een militaire coup is gepleegd, worden zijn papieren van het ene op het andere moment ongeldig verklaard. Hij is als 'een kier in het systeem', en mag als zodanig het Amerikaanse grondgebied niet betreden en niet verlaten. De clou is, dat Viktor Navorski zich keurig aan de regels houdt, en de terminal zelfs na aansporing van de dienstdoende beambte niet verlaat.

In het verhaal, dat geïnspireerd werd op het verhaal van weer een andere Iraniër, namelijk Merham Karimi Nasseri die zestien jaar op het Parijse vliegveld Charles de Gaulle doorbracht, sluit Viktor Navorski vriendschap met het vliegveldpersoneel en beleeft hij zelfs iets moois met een stewardess. Tom Hanks leeft zich na zijn Robinson Crusoe-rol in 'Cast Away' opnieuw uit in een 'onemanshow' die hem na twee eerdere oscar-bekroningen opnieuw in de running brengt. Hanks is sympathiek in zijn terughoudendheid, en kan goed overweg met puur visuele humor, bijvoorbeeld wanneer hij uit arren moede twee gratis crackertjes met gratis mosterd en ketchup belegt, en uit de crackergaatjes de gele en rode smurrie laat kringelen. Dan is hij als Chaplin, zo eenvoudig en zo komisch.

Ondertussen mis je van Spielberg wat meer gif. Hij levert commentaar, maar blijft als een echte diplomaat erg vriendelijk en erg netjes.