In 2004 lost internet de vertegenwoordiger af

recensie In de politiek klinkt overal de roep om de grenzen meer te sluiten, in de economie is de trend geheel de andere kant op. Het Nederlandse bedrijfsleven zal in 2004 verder 'ontnederlandsen'.

Na de productie en de it-afdelingen, zullen ondernemingen ook hun onderzoek over de grens brengen. Typisch Nederlandse bedrijven, zoals afgelopen jaar de KLM, zullen zich door buitenlanders laten overnemen. En steeds meer buitenlandse managers gaan de dienst uitmaken in Nederlandse ondernemingen.

Die voorspelling staat in 'De wereld in 2004', een uitgave van het Financieele Dagblad (FD). Ieder jaar in december blikken economie-bladen -het FD, The Economist (die een groot deel van de stukken aan de FD-uitgave verkoopt), Fem Business, Businessweek- vooruit naar het volgende jaar.

Wilde voorspellingen ontbreken sinds de 'nieuwe economie' tot realistische proporties is teruggebracht. De bladen bevatten voorzichtige bespiegelingen over onder meer de macro-economie, de verschillende sectoren en de arbeidsmarkt.

De globalisering zal dus volgens het Financieele Dagblad verder toeslaan in het bedrijfsleven. Om de kosten te drukken is het nodig de wereld verder af te stropen op zoek naar de goedkoopste locaties, vooral voor de middelgrote nationale onderneming. Oost-Europa moet het worden, of China.

Binnenlands valt er ook niet zo heel veel te beleven in 2004, verwacht Fem Business. Als de Nederlandse economie zich herstelt, dan toch vooral in de sectoren die zich op het buitenland richten: de chemische industrie, kunststofverwerkers, metaal- en elektrotechniek. Wie binnen de grenzen iets probeert te slijten, zoals meubels, zal nog geen vrolijk jaar beleven.

Ook op de arbeidsmarkt zijn de gevolgen van verdere internationalisering merkbaar. Werkgelegenheid verdwijnt naar het buitenland, de laaggeschoolde banen, maar ook wat hoger geschoold werk in de it, schrijft Fem Business. Europa gaat de Verenigde Staten achterna, waar in 2005 ruim 100000 it-banen naar het goedkopere buitenland verdwenen zullen zijn.

In de VS heeft de typische 'Willy Lomans' (uit het toneelstuk 'Death of a Salesman'), de vertegenwoordiger die huis aan huis verkoopt, zijn langste tijd gehad, voorspelt The Economist.

Maar ook het brave middenkader, wel in pak, maar orders opvolgend van boven, loopt de kans eruit te vliegen. De moderne Amerikaanse werknemer is 'flexibel, creatief, kan in teams werken en denkt multidisciplinair'.

De afgang van de Willy Lomansen komt mede door de opkomst van verkoop via internet. Hoewel de nieuwe economie een woord is dat de economiebladen mijden, durven ze toch voorzichtig te voorspellen dat het met de internetsector zo slecht niet zal gaan. De handel via internet zal in 2004 definitief volwassen worden, verwacht The Economist. De bedrijfstak wordt winstgevend, met Amazon, Yahoo en Ebay voorop.

Maar pas op, waarschuwt Business Week. Sommige internet aandelen zijn alweer behoorlijk overgewaardeerd. Er lijkt zich een nieuw internetbubbeltje te vormen.

Volgens Fem Business hebben beleggers echter geleerd van het uiteenspatten van de vorige bel en zouden ze zo verstandig zijn dit keer alleen in de echte winnaars te investeren.

Andere zegeningen komen in 2004 van de vergrijzing, is de optimistische invalshoek van The Economist in een stuk over Japan. Weliswaar worstelt de overheid met de gevolgen van de ouder wordende bevolking, maar het Japanse bedrijfsleven kan zijn slag slaan en wereldmarktleider worden in handige producten voor ouderen, bij voorbeeld elektronica met grote knoppen.

Het Europese bedrijfsleven doet er volgens het blad goed aan die markt in 2004 nauwlettend in de gaten te houden.