Ontslagen nerd neemt wraak

recensie Wanneer computers wereldwijd uitvallen, is dat een regelrechte ramp. Het gebeurt in 'Leela.exe', de tweede roman van Hari Kunzru, door toedoen van de ietwat sukkelige, gedesillusioneerde Arjun Metha.

De Indiase Arjun is de trots van de familie omdat hij als compu terexpert naar Amerika is vertrokken. Zijn baan is weliswaar met grote moeite verkregen én ver onder zijn kunnen, maar dat alles verzwijgt hij in de telefoontjes naar huis. Als zijn bedrijf hem ontslaat, stort zijn wereld in, want het betekent dat hij terug moet naar India, waarmee hij zijn familie te schande maakt. Wanhopig bedenkt hij een plan: als hij een zelfontworpen computervirus loslaat, en dan met de oplossing komt als iedereen met de handen in het haar zit, zullen zijn superieuren eindelijk zien wat hij in zijn mars heeft en zijn ontslag terugdraaien. Helaas voor Arjun strijkt niet hij, maar zijn baas de eer op en blijft zijn ontslag van kracht. Arjun laat daarop uit wraak een nieuwe versie van het virus Leela.exe los dat wereldwijde gevolgen heeft.

De in Londen wonende Kunzru legde in zijn debuutroman 'De poseur' de sociale verschillen tussen India en het Verenigd Koninkrijk bloot. In zijn tweede roman zijn het de verschillen tussen India en de Verenigde Staten. In India is Arjun als enige zoon het middelpunt van zijn familie. Hij droomt weg bij films met Bollywoodster Leela Zahir en is verslaafd aan zijn computer. Het leven is zo slecht nog niet, maar het kan natuurlijk altijd beter. Arjun, die door alle films een weinig realistische kijk op de wereld heeft, hoopt het ware geluk in de Amerikaamse consumptiemaatschappij te vinden, maar daar is hij niet meer dan een eenzame mislukkeling, die zich geen auto, zelfs geen rijlessen kan veroorloven. ,,Voor iedereen die in de buitenwijken van Californië te voet gaat, geldt één van de volgende vier dingen: je bent arm, buitenlander, geestelijk gestoord of aan het joggen.''

Niet alleen stelt Kunzru in deze satire de vergaande commercialisering in de westerse wereld aan de kaak, maar hij hekelt ook onze afhankelijkheid van computers. Als het virus Leela.exe allerlei systemen platgooit, valt overal de stroom uit, drinkwatervoorzieningen werken niet meer en regeringen vermoeden een aanval van een schurkenstaat. ,,Kansen werden gegrepen. Stenen vlogen door ruiten. Hangsloten werden geforceerd en schuttingen achterom beklommen.'' De chaos is compleet. Kunzru laat zien wat één naïeveling teweeg kan brengen. Arjun had de gevolgen van zijn daad totaal niet overzien. Het liefste wil hij een briefje neerleggen met de woorden 'Sorry. Heel erg sorry' en in een groot zwart gat verdwijnen.