In zijn droom verdrinkt ze

recensie Een hydroloog is iemand die verstand heeft van alles wat vloeibaar is.

David Winkler, de hoofdpersoon uit 'Verlossing', is een hydroloog die vooral veel weet van ijskristallen. Tijdens zijn promotieonderzoek ontdekt hij dat elk sneeuwvlokje voorbestemd is tot een bepaalde vorm. Toeval, heeft hij vastgesteld, komt in de natuur niet voor.

Omdat hij als kind een voorspellende droom gehad heeft, gaat David ervan uit dat ook in een mensenleven geen toeval bestaat. Hij gaat daarom behoedzaam door het leven.

Deze behoedzaamheid komt niet alleen tot uitdrukking in de manier waarop David zijn leven inricht -hij heeft nauwelijks vrienden en leidt een zo regelmatig mogelijk leven-, maar ook in de stijl van de roman. Doerr bouwt het verhaal langzaam en zorgvuldig op, zonder dat het saai wordt of oppervlakkig; op de juiste momenten gebeurt er steeds iets onverwachts. Zo droomt David op een nacht over een vrouw die in een winkel een tijdschrift laat vallen. Kort daarna doet hij boodschappen in een supermarkt en ziet hij hoe een vrouw een tijdschrift oppakt en vervolgens uit haar handen laat glippen. David wordt prompt verliefd op haar.

De vrouw verlaat haar man en verhuist met David naar Cleveland, waar hij een baan als me teoroloog vindt. Ze krijgen een dochtertje dat ze Grace noemen. David kan zich niet voorstellen gelukkiger te zijn. Maar dan begint hij weer te dromen. Dit keer ziet hij bijna elke nacht hoe de straat waar ze wonen door een overstromende rivier verzwolgen wordt en hoe hij met Grace in zijn armen de overkant van de straat probeert te bereiken. Elke keer verdrinkt ze.

Niet veel later treedt de rivier werkelijk buiten haar oevers. David kan zijn vrouw met veel moeite overreden in een hotel te overnachten. Daar gaan zijn dromen door. Slaapwandelend tilt hij nu zijn dochtertje uit haar bedje en neemt haar mee naar buiten. Zijn vrouw maakt hem net op tijd wakker. Het gevaar is nu niet langer het wassende water, maar David zelf.

Wat moet je doen als je het lot wilt keren? David neemt een radicale beslissing: hij laat vrouw en kind in de steek, reist naar New York en stapt op het eerste het beste schip dat naar Zuid-Amerika vaart.

Pas na 25 jaar, als hij na weer een voorspellende droom op het moment suprême ingrijpt en voorkomt dat de dochter van vrienden verdrinkt, durft hij terug te gaan naar de Verenigde Staten en zijn eigen dochter te zoeken.

Met die wending voorkomt Doerr dat het verhaal in ongeloofwaardige, bovenmenselijke oplossingen verzandt. Want als blijkt dat de werkelijkheid zich niet helemaal naar zijn visioenen richt, kun je die ook als een soort waarschuwingen beschouwen, vooral omdat zijn dromen niet uit de lucht gegrepen zijn. Als meteoroloog weet hij immers wanneer de rivier overstromen zal, en hij kent de kracht van water. De dochter van zijn vrienden moet voor haar studie bijna dagelijks in haar eentje de zee op, en is daarbij niet altijd even voorzichtig.

Gelukkig verdwijnen met deze redelijke verklaringen niet alle raadsels uit 'Verlossing', anders zou je dit boek niet in één ruk uit willen lezen. Met die raadsels bedoel ik niet de quasi-filosofisch beschouwingen die Doerr net iets te kwistig door het verhaal strooit, maar het irrationele gedrag van de hoofdpersonen.

Waarom doet bijvoorbeeld Davids grote liefde geen enkele poging hem terug te vinden? En waarom neemt David 25 jaar lang genoegen met een baantje dat ver beneden zijn niveau ligt? Dat soort vragen proberen we in het dagelijkse leven voortdurend te beantwoorden. Tevergeefs meestal, al blijven we het altijd proberen. Dat menselijke verlangen onderga je ook tijdens het lezen van 'Verlossing' en dat maakt het boek zowel spannend als ontroerend.