Meer inhoud dan grappen

opinie Cabaretier Javier Guzman las in een berichtje in de krant waarvan hij dacht: dit kan toch niet waar zijn?! Niet snel daarna dacht hij waarschijnlijk: mooie basis voor mijn nieuwe theaterprogramma. Ton Zuur, Rotterdammer, heeft tweeënhalf jaar dood in zijn huis gelegen, voordat hij gevonden werd. Guzman nam dat gegeven en bouwde er een voorstelling omheen. Uit woede. En uit onmacht over de samenleving zoals die nu is. Want eigenlijk staat in 'Ton Zuur' niet die kluizenaar centraal die dood in zijn flat lag, maar meer het gegeven dat het zo ver heeft kunnen komen. Iemand die niet wil meehollen in de dolgedraaide maatschappij wordt uiteindelijk niet gemist: 'Die niemand die hem gemist heeft, dat zijn wij dus met zijn allen.'

Guzman ziet de samenleving steeds verder individualiseren en dat verontrust hem. Die boodschap keert steeds terug in de voorstelling, die verder opgebouwd is als een lange stand-up act. In zijn vorige show 'Bot' was het grappen-grabbelton-gehalte nogal hoog, nu durft hij vaker stiltes te laten vallen en ontroering teweeg te brengen. Guzman is geëngageerd en dat laat hij gelukkig steeds meer merken.

Maar er zijn ook nog steeds een hoop vrolijke onderwerpen die voorbij komen. Hij denkt anders dan anderen, vindt hij, en dus verwondert hij zich erover hoe men erachter is gekomen dat wiet te roken valt en gaat de mogelijkheden heel plastisch nadoen. Wat hem ook mateloos fascineert is de verkoper in een hippe schoenenwinkel. Hij staat je dansend op de keiharde beat te woord en roept: 'Je moet ze nog customizen.' Zelf je eigen schoenen creëren. De uitwassen van deze tijd: we hebben er kennelijk behoefte aan enorm uniek te zijn, maar daarin lijken we dus weer heel erg op elkaar.

Javier Guzman maakte een vliegende start en is een noeste werker gebleken. Sinds hij in 2002 het Leids Cabaret Festival won, deed hij drie Sinterklaasconferences op tv, hij hield onlangs nog een Sportconference en nu is er zijn tweede avondvullende voorstelling. Je kunt goed zien dat hij vlieguren heeft gemaakt op het podium. Ogenschijnlijk relaxed en met flair staat hij te vertellen. Zijn schouders hangen een beetje en dat maakt dat het er af en toe wat nonchalant uitziet.

In de tussentijd heeft hij ook goed geleerd een grap te timen. Zo goed zelfs, dat het bijna een trucje wordt. Guzman bouwt zijn grappen heel vaak op dezelfde manier op, waardoor ze wat voorspelbaar worden. Als zijn oma moet staan in een volle trein, ergert hij zich eraan dat er pas na twintig minuten iemand opstaat die dan zegt: 'Wilt u zitten? Ik moet er toch zo uit.' Oma heeft dan eindelijk een plek... en nog naast haar kleinzoon ook! Die verdraaiing zie je vaak bij

Guzman. Dat maakte ook dat ik, toen ik het theater uitliep, alleen maar dacht: aardige voorstelling. Pas thuis bleek dat niet de grappen beklijfden, maar de idee achter 'Ton Zuur'.