Shakespeare in de VS

recensie De Amerikanen durven weer aardig over zichzelf te zijn, na weken van wederzijds moddergooien.

Zelfs president George W. Bush kan weer vrij ademhalen, aldus The Economist – nu hij eenmaal weet, en niet alleen maar vreest, dat zijn partij de verliezer van de Congresverkiezingen is.

Toch wacht Bush nog een reeks onaangename onthullingen door Democratische onderzoekscommissies. Want waarom schoten de inlichtingendiensten tekort aan de vooravond van de oorlog? Waarom lagen er geen uitgewerkte plannen klaar voor de bezetting van Irak? Waarom nam de president aanbevelingen om de inlichtingendiensten te verbeteren niet over? En wat ging er mis rond orkaan Katrina?

De regering-Bush krijgt het nog zwaar te verduren, voorspelt The Economist: Democratische commissie-voorzitters zijn ’meesters in de zwarte kunst van parlementair onderzoek’. Ze bespelen de media als maestro’s, en zullen ervoor zorgen dat elk verhaal overeind blijft, van ’het eerste lek aan de New York Times tot de talkshows op zondag’.

Maar toch overheerst in de weekbladen een gevoel van opluchting. Want een nieuw hoofdstuk is begonnen, zonder de ontslagen minister van defensie Donald Rumsfeld, met de wijze James Baker, die een nieuw plan voor Irak moet lanceren, en oh ja, met spin doctor Karl Rove, maar daar wil bijna niemand het nu over hebben.

Weliswaar, schrijft Time, lijkt het erop dat de president weinig toe wil geven op zijn ’heilige’ punten: belastingverlaging, hervorming van de sociale zekerheid, en Irak. Maar het blad geeft de gekozen Democratische afgevaardigden het voordeel van de twijfel en meent dat zij zich realistische en gematigd zullen opstellen en bereid zullen zijn tot compromissen. En dan volgt de volgende aai over de bol, deze keer voor het Amerikaanse volk, dat de negatieve campagnes negeerde en corrupte politici afwees.

De analisten van Newsweek brengen de tegenstelling tussen Amerikaanse idealisten (lees: neoconservatieve ideologen) en realisten terug tot theater: het ’psychodrama van de familie Bush’. De mix van liefde en rivaliteit tussen vader en zoon en de gevolgen daarvan voor de Verenigde Staten is volgens Newsweek voer voor libretto-schrijvers. De val van Rumsfeld, die is vervangen door voormalig CIA-directeur Robert Gates, zou kunnen worden beschreven in verzen. En ook de wijze mannen die nu een uitweg moeten zoeken uit Irak, lijken regelrecht afkomstig uit Hamlet, aldus het blad.

Van oude mannen weet ook Der Spiegel te verhalen, in een gedetailleerde samenvatting van de ’Kremlinprotocollen’. Notulen van bijeenkomsten van het politbureau in Moskou, oktober 1990, geven een dramatisch beeld van oude Sovjetleiders, in paniek door de val van de muur, de opstandige Boris Jeltsin en Gorbatsjovs vastbesloten perestrojka-koers. „Allen waren door angst en haat getekend’’, noteerde Anatoli Tsjernjajev, buitenlandadviseur van Gorbatsjov. De protocollen zijn een uitgave van de Gorbatsjov-stichting. Der Spiegel over de inhoud: „De revolutie at zijn vaders op.”