Gepantserde Sjostakovitsj past goed bij Potemkin

recensie

Koninklijk Concertgebouworkest olv Vassili Sinaiski met delen uit symfonieën van Sjostakovitsj als begeleiding van de film ’Pantserkruiser Potemkin’ van Sergej Eisenstein op 29/6 in Concertgebouw, Amsterdam.

Het grote en zeer geslaagde ’Sjostakovitsj +’-project van het Koninklijk Concertgebouworkest is voorbij. Officieel moet de 100ste geboortedag van de componist nog gevierd worden (op 25 september aanstaande), maar het KCO leverde de eerste helft van 2006 een opzienbarende bijdrage aan de internationale feestelijkheden rondom de sovjet-componist. Niet in de laatste plaats met de ook over de grenzen zeer bejubelde productie van de opera ’Lady Macbeth van Mtsensk’ bij De Nederlandse Opera met chef-dirigent Mariss Jansons in de bak. Jansons zorgde met zijn uitvoeringen van de ’Leningrad’-symfonie ook voor het andere absolute hoogtepunt van het project; de live-opname daarvan ligt al in de winkel en de dvd van de opera komt in het najaar uit.

Andere symfonieën figureerden donderdagavond in het laatste concert van het ’Sjostakovitsj +’-project. In het Concertgebouw werd de befaamde film ’Pantserkruiser Potemkin’ (1925) vertoond en bij de indringende beelden speelde het KCO onder geestdriftige leiding van Vassili Sinaiski delen uit verschillende Sjostakovitsj-symfonieën. Vooral uit de Elfde symfonie (’Het jaar 1905’) omdat die net als de film gaat over de mislukte revolutie van 1905. Een Duitse componist schreef ooit originele en opruiende muziek voor Eisensteins film, maar na 1945 was het ondenkbaar dat deze revolutionaire film met ’Duitse’ muziek opgetuigd werd. In 1975 werd de film gerestaureerd en van ’nieuwe’ Sjostakovitsj-muziek voorzien. De componist had er geen bemoeienis mee, omdat hij toen al terminaal ziek was.

De delen uit de Vierde, Vijfde, Achtste, Tiende en Elfde, en dan met name de gepantserde delen daaruit, pasten perfect bij de film. Toen de boeg van de kruiser over ons heen voer, waren Sinaiski en het gestaalde orkest precies op tijd bij de slotnoot. The End. Prachtig!