Van vrouwen en fakirs bleven ze af

recensie

Twintig miljoen mensen hebben ze volgens het ’Guinness Book of Records’ in zeven eeuwen vermoord. De Britse historicus Mike Dash houdt het op 50.000 in anderhalve eeuw. Zijn relaas over de Thugs-bendes die India tot 1840 teisterden, is er nauwelijks minder verbijsterend om.

Ze sloten zich aan bij reisgezelschappen, trokken soms weken minzaam met hen op en wurgden ten slotte vrijwel iedereen. Pas daarna beroofden ze hun slachtoffers.

Tot de Thugs – het werd in het Engels een algemeen woord voor wrede, gewelddadige types – behoorden hindoes én moslims, van diverse sociale status. Roofmoorden waren hun broodwinning. Een harde kern leerde het vak van vader op zoon.

Levendig beschrijft Dash, die zich grondig gedocumenteerd heeft, alle denkbare aspecten van Thuggee, zoals deze ’industrie van de dood’ heet. De wurgmethode, veelal uitgevoerd met een sjaal (rumal) en in het boek fotografisch geïllustreerd. Het bijgeloof en de rituelen van de Thugs. Hun voorschriften, nogal eens overtreden, die het doden van vrouwen, fakirs en musici verboden. De Britse campagne die in korte tijd Thuggee uitroeide. De opsporing en berechting van duizenden verdachten, bepaald niet naar donneriaanse normen volvoerd.

Algemene gegevens verweeft Dash vaardig met moordrelazen en levensverhalen. Zijn held is William Sleeman, officier en districtsambtenaar van de East India Company. Het waren vooral zijn energie, vindingrijkheid en archiveringsdrang en de inzet van opgepakte Thugs als informanten die het lot van de seriemoordenaars bezegelden.

Onduidelijk blijft in hoeverre Thuggee een religieuze cultus was. Dash is sceptisch. Dat de Thugs zwoeren bij Kali, de zesarmige hindoegodin van de vernietiging, doet hij af als folklore.

Hedendaagse Indiase en andere ’revisionisten’ zien in Thuggee een product van het Britse kolonialisme. Van die zienswijze laat Dash niets heel, al bewierookt hij allerminst de 19de-eeuwse Britten die India meenden te moeten exploiteren.