Een mooi duo van originele Woody Allen

recensie

’Bullets over Broadway’ & ’Mighty Aphrodite’. RCV.

’Woody Allen Collection’ is een duur woord voor een bescheiden pakketje van twee films uit het oeuvre van Allen. Bijna beledigend zelfs, wanneer je bedenkt dat Amerika’s productiefste filmauteur op dit moment werkt aan zijn tweeënveertigste film: voor een heuse ’verzameling’ van zijn werk zou je gauw een meter in de kast moeten vrijmaken.

Toch vormen ze een mooi duo, ’Bullets over Broadway’ (1994) en ’Mighty Aphrodite’ (1995). Niet alleen omdat deze komedies tot Allens beste werk behoren (alhoewel dat moeilijk kiezen wordt), maar ook omdat ze een cruciale fase in zijn carrière vertegenwoordigen.

Tot begin jaren negentig werkte de in 1935 in New York geboren schrijver-regisseur vrijwel altijd met de vrouwen in zijn leven. Zijn geliefde Diane Keaton was te zien in acht films (waaronder ’Annie Hall’), Mia Farrow speelde dertien keer een prominente rol, zoals in ’The Purple Rose of Cairo’. Aan die traditie kwam een einde met de scheiding van Allen en Farrow in 1992.

Het klinkt vast onaardig, maar die breuk betekende misschien wel een bevrijding, die Allen in een artistiek spannend tijdperk deed belanden. Sindsdien heeft hij juist in de casting van zijn films keer op keer voor verrassingen gezorgd en talloze acteurs een oscarnominatie bezorgd.

De bijzonder geestige ’Bullets over Broadway’ is een mooi voorbeeld van Allen-nieuwe-stijl. In het New York van de roaring twenties worstelt toneelschrijver David Shayne (John Cusack) met een Broadwaystuk dat hij slechts met financiële hulp van een maffioso op de planken krijgt. Op voorwaarde dat het nauwelijks getalenteerde gangsterliefje Olive (Jennifer Tilly, een actrice met een onvergetelijke stem) een rol krijgt. Langzaamaan verliest Shayne de grip op zijn kunstwerk, niet alleen doordat hij wordt ingepakt door zijn hoofdrolspeelster (Dianne Wiest in een heerlijke diva-rol), maar ook doordat Olive’s lijfwacht misschien wel een behendiger schrijver is dan Shayne zelf.

Allens dialogen zijn van zo’n verbluffende scherpte en souplesse dat je ze het liefst onmiddellijk zou nalezen – met die perfect gekozen acteurs in je achterhoofd.

Je kunt natuurlijk ook meteen ’Mighty Aphrodite’ bekijken, ook al zo’n onweerstaanbaar geval. Allen speelt een adoptievader die op zoek gaat naar de biologische moeder van zijn zoontje en zo op een hartveroverende pornoactrice (Mira Sorvino) stuit. Naar verluidt overwoog Allen Mia Farrow te vragen zijn echtgenote te spelen. Maar dat tijdperk was voorbij.

Met steeds weer andere acteurs betoont hij zich tot op heden een van de origineelste filmmakers van zijn generatie. De ’Woody Allen Collection’ is een fijn weekendje weg, maar Allens echte Collectie is een wereldreis.