Leven met Shakespeare

recensie

‘Om de warboel in jezelf en om je heen een beetje te begrijpen’, kun je je geen betere gids wensen dan Shakespeare, met zijn ‘bonte, krioelende menigte van vreemde en tegendraadse mensen, () zijn tactvolle morele lessen () en zijn impliciete respect voor het dubieuze duister in de menselijke ziel’.

Tikje overdreven? Niet voor Dominic Dromgoole en wie zich door hem laat meeslepen. In ‘Will & Me’ vervlecht de artistiek directeur van het Shakespeare Globe Theatre in Londen een verslag van zijn nogal slordig geprogrammeerde leven knap en aanstekelijk met royale kanttekeningen bij Shakespeare’s werk en met commentaar op andermans interpretaties, zowel op de planken als op papier.

Shakespeare kidnapte Dromgoole vroeg: als kleuter kreeg hij hem opgelepeld door zijn reciterende vader. Zijn moeder, actrice, kwam uit een familie waar de Volledige Werken de Bijbel hadden vervangen. Zelf bekwaamde hij zich, in pa’s voetspoor, als regisseur, ook van hilarisch beschreven flops.

In zijn commentaar, kwikzilverig geestig, op Shakespeareproducties, acteurs en dramaturgie is hij gul met lof en scherpe kritiek (ook op zichzelf). ‘Hooggeschoolde toneelnitwits, gemarineerd in beroepsazijn’ krijgen van katoen. Verknipte opvoeringen ook (zoals ‘Een Midzomernachtdroom’ met louter quasi-invalide spelers en elfen op krukken). Een enkele keer Shakespeare zelf (hij kon een ‘luie klootzak’ zijn). Maar besmettelijk enthousiasme overheerst.

Toch liever de kennismaking met Shakespeare zelf hernieuwd? Onlangs verschenen twee magistrale edities. In het Engels, in samenwerking met de Royal Shakespeare Company: ‘The RSC Shakespeare – The Complete Works’ (red. Jonathan Bate & Eric Rasmussen; uitg. Palgrave Macmillan, Londen; hooggeroemde noten en andere uitleg; 2576 blz.; £30, euro50.99). In het Nederlands: een herziene uitgave van Willy Courteaux’ zorgvuldige hertaling van het verzameld werk (elf delen in cassette; uitg. Meulenhoff/Manteau; euro99).