Geweldige vertelling van een goed verhaal

recensie

Regie: Rolf de Heer. Met Aboriginal-verteller David Gulpilil.In 13 filmtheaters.

’A good story must have proper telling’, beleert de verteller ergens in ’Ten Canoes’, als hij door zijn publiek dreigt te worden opgejaagd. ’Een goed verhaal heeft een goede vertelling nodig’. Het is al een gevleugelde uitspraak aan het worden op het Filmfestival in Rotterdam. En dan liefst herhaald in hetzelfde komisch laconieke Aussie-accent van verteller Gulpilil, die het Engels verbastert en de klanken zachter en langer maakt. Het verhaal groeit als een boom met takken die alle kanten opgaan, maar als je geduld hebt komen we vanzelf op dat punt waar je benieuwd naar bent, aldus verteller David Gulpilil in ’Ten Canoes’.

Gulpilil mag het zeggen, want zijn vertelstem draagt ’Ten Canoes’. Regisseur Rolf de Heer construeerde zijn film, deels in een taal van de Aboriginals en opgenomen in het noordelijke Arnhemland in Australië, als een raamvertelling die zich duizend jaar én duizenden jaren geleden afspeelt. Hij opent in schitterend uitgebleekt zwart-wit (geïnspireerd op de foto’s van antropoloog David Thomson) met een expeditie van mannen die kano’s gaan bouwen en ganzeneieren zoeken.

De oudste Minygululu weet dat de jongste Dayindi zijn jongste vrouw begeert. Hij besluit hem een verhaal te vertellen over een rivaliteit tussen twee broers van weer duizenden jaren eerder. Die beelden zijn in kleur, helle kleuren zelfs, de bomen soms lichtgevend groen en soms spierwit, het kamp waar de dorpelingen wonen goudkleurend, de mensen bruin, de borsten en billen onbekommerd bloot, het moeraslandschap mysterieus.

De dichterlijk verbasterende Gulpilil praat de lagen aan elkaar. Hij maakt grapjes, vertraagt en versnelt, bezweert en beleert. Vanaf zijn eerste introductie van de karakters, allemaal ooit ’visjes in het holletje van water’ in hun moeders buik, zet hij de toon, die laconiek is en vol humor. De vrouwen kwebbelen en schelden, de mannen pochen over hun seksuele veroveringen. De komst van een vreemdeling zorgt voor onheil en kwade geesten. En terwijl de beelden fraai vervreemdend schitteren, zijn het de woorden die de vertelling tot leven brengen en je meetrekken de Australische wouden in.