God de Vader

recensie

’Met het eerste artikel is het meteen al raak’’, schrijft Dick Manten in de Dominicuskrant, het huisorgaan van deze Amsterdamse progressieve katholieke kerk in een pleidooi om het Credo, de geloofsbelijdenis, niet meer collectief in de liturgie op te zeggen of te zingen. ,,’Ik geloof in God de Vader’ De vader als godsbeeld herken ik uit het verleden. Maar door de jaren heen is het vervaagd en langzaamaan verdwenen.’’ Manten zweer tegenwoordig bij ’Eeuwige’, maar zijn afkeer van ’Vader’ is niet massief. Hij kan er weliswaar ’goeddeels of soms helemaal niet meer mee uit de voeten’, maar hij begrijpt ook dat ’Vader’ nog steeds in gebruik is. ,,Er zullen, ook onder ons, nog steeds mensen zijn die er bij tijd en wijle iets vertrouwds en geborgens bij voelen. Maar ik denk wel eens dat het goed en vernieuwend zou zijn als wij de aanroep van het ’Onze Vader’ zouden vervangen door: ’O, Eeuwige die in de hemelen zijt’enz.’’

In De Vriendenkring, het maandblad van het religieus genootschap der Vrienden, de Quakers, biedt Irene Visser een oefening waardoor het woord Vader ook voor god-de-vader-mijders weer een betekenisvolle metafoor en ervaring kan worden.

In plaats van het woord ’vader’ neemt het blad ’geduld’ als voorbeeld. ,,Eerste stap, het bevestigen wat positief is in deze eigenschap: geduld is rustig wachten in vertrouwen, zonder voorwaarden of eisen te stellen. Het is het goede verwachten, zonder voorbarig te willen ingrijpen als het goede op zich laat wachten. Tweede stap, ik verwijder het negatieve: dit geduld kent geen zweempje ongeduld, geen rusteloosheid en geen twijfel. Het is niet vermengd met irritatie als het wachten lang duurt, nog zal het langzaamaan omslaan in ongeduld. Het zal dus nooit uiteindelijk eindigen in krachtdadig ingrijpen vanuit negatieve emotie – irritatie, twijfel, ongeduld. De derde stap, ik verhef het tot allerhoogst denkbare: God is geduld – grenzeloos en eindeloos, stelt geen enkele voorwaarde en kent geen zweem van twijfel, wordt door niets verstoord, maar strekt zich uit bij voortduring en omvat al het leven, alle levensprocessen, zonder begrenzing, gradaties of fluctuaties, en gaat gepaard met de grote vreugde en onbeperkt vertrouwen. Dit Geduld is een wachten op het goede dat er is en dat steeds meer tot ontwikkeling en expressie zal komen.’’

Tejo van der Meulen gaat in Wijs, het blad van de oecumenische studentengemeente van Utrecht, nog een paar oefeningen verder, die ook met god als vader kan worden gedaan. ,,Eerste stap in het contact met God lijkt me, dat je helder krijgt wat je met het woord ’God’ bedoelt. Dat woord kan namelijk van alles betekenen. Je kunt er de Opperbouwmeester van het heelal mee bedoelen, of de Totaliteit, of de Bron, of de moeder of de Vader. Ik voel er de laatste tijd het meest voor om God aan te duiden met de term ’Liefde’.”

,,Als je de term Liefde op de plek van God zet, dan moet dat natuurlijk Liefde zijn van de allerhoogste kwaliteit. God als Liefde stelt geen voorwaarden maar laat iedereen persoonlijk weten dat je er onvoorwaardelijk mag zijn. Je moet er wat tijd voor uittrekken om dit besef te laten landen bij jezelf. Wat daarbij kan helpen is dat je een tijdje een mantra neemt: ’Ik mag er onvoorwaardelijk zijn’. Die mantra loop je de hele dag te zeggen, zodat het besef van de Goddelijke Liefde die speciaal op jou is gericht diep doordringt. In deze fase van het contact met God als Liefde ben je dus een en al ontvankelijkheid. Je kunt de Liefde ook visualiseren als je daar goed in bent, bijvoorbeeld in een groot wit licht. Je laat je dan vol stromen met de aangeboden Liefde tot je van binnen helemaal licht bent.’’