IJslandse jacht op laptop van Birgitta

recensie

Alleen de IJslandse namen al zijn opwindend; met merkwaardige letters waarvan je de uitspraak moet raden, zoals Lönguhlið, Sigurðrdur en Hjördis. Het lijkt wel een fantasy-boek van Tolkien. Maar ’Zwarte Engelen’ is een politiethriller in de goede Scandinavische traditie; met een mengsel van huiselijke beslommeringen, maatschappelijke misstanden en politiek. En menselijke politierechercheurs, die worden geconfronteerd met gruwelijke misdaad.

Zo masseert commissaris Stéfan ’s avonds met liefde de voeten van zijn vrouw Ragnhildur en rookt hij een sigaartje, terwijl hij kijkt naar de roderoze wolk boven de Esja. De ambitieuze rechercheur Katrín baalt van haar huwelijk: haar man voelt meer passie voor zijn sneeuwscooter dan voor haar. En de jongste rechercheur, ürni, zelfverklaard feminist, is ernstig in verwarring, omdat hij opgewonden raakt bij ongeveer iedere vrouw die hij tegenkomt.

De zaak is de verdwijning van computerdeskundige Birgitta, die een voorliefde blijkt te hebben voor nare mannen. Maar vooral het verhaal op de achtergrond maakt het boek interessant. De IJslandse veiligheidsdienst toont een agressieve belangstelling voor de eveneens verdwenen laptop van Birgitta. Het blijkt dat ze meewerkte aan een geheim experiment voor het verzamelen van persoonsgegevens van alle burgers. De gegevens over hun reizen, boodschappen, sociale verkeer, werk, bankzaken, gezondheidszaken, mailverkeer en noem maar op, worden opgeslagen in een grote databank. Met bepaalde zoektermen zou het controlesysteem er de kwade pieren (terroristen uiteraard) uit moeten vissen. Fictie natuurlijk, maar in zijn interessante nawoord wijst Jósepsson erop dat de realiteit niet ver weg is.

De auteur houdt het verhaal stevig in de hand, al neigt hij naar onnodige details en zijlijnen. De sjabloonachtige zwerver (nare jeugd, drank, onverschillige samenleving) kennen we nu wel uit de boeken van zijn collega’s in het Noorden. Maar de voetmassage en de rozerode wolken boven de vulkaan mogen blijven.