Javier Guzman op z’n best

opinie

’Delirium’ van Javier Guzman. Te zien: 10/1 in Wageningen (Theater Junushoff), 13/1 in Zevenaar (Het Musiater), 16 en 17/1 in Gorinchem (Schouwburg De Nieuwe Doelen). Tournee t/m 22/6, maar nagenoeg uitverkocht. Informatie: www.standupcomedy.nl

’Ik zie tegenwoordig alles in tl-licht, overal is de illusie af.’ Sombere woorden van Javier Guzman. Verontrustend ook. Ze vormen de kern van zijn nieuwe theatervoorstelling ’Delirium’. En ze komen niet zo maar uit de lucht vallen. De laatste keer dat de cabaretier in het nieuws was, had niets te maken met zijn artistieke prestaties en alles met privé-aangelegenheden. In elkaar geslagen op de Zeedijk in Amsterdam, aangehouden wegens openbare dronkenschap. Er moest dus hoognodig iets gebeuren. Uiteindelijk is het zijn broer die op een ochtend in zijn huis staat en hem voor de voeten werpt: „Kijk nou eens om je heen man!” Met een bed vol kots en een fort aan flessen verspreid over de vloer. „Wie heeft het niet meegemaakt?”, voegt Guzman daar nog fijntjes aan toe.

Javier Guzman had een alcoholverslaving en is gaan afkicken in een kliniek in Londen. Alsof dat allemaal nog niet erg genoeg was, pleegde zijn vader precies in die tijd zelfmoord, waardoor hij niet naar de begrafenis kon. Zijn leven stond dus behoorlijk op zijn kop de afgelopen anderhalf jaar, maar hij heeft er een wonderschone voorstelling van weten te maken.

’Delirium’ is een voorstelling vol zelfspot die veel bewondering afdwingt. Het proces van ontnuchteren is lang geweest en moeilijk. Maar het heeft ook een flink arsenaal aan goede grappen opgeleverd die niets met zijn eigen problemen te maken hebben. Nog steeds is Guzmans blik op de wereld er een van verwondering. Dat levert geëngageerde grappen op over hoe je in Afrika moet uitleggen dat wij onze billen afvegen met drie lagen toiletpapier. En dat er in de wereld evenveel mensen zijn met honger als met overgewicht. Scherpe analyses, hartstochtelijk verwoord. Hier staat een cabaretier die de blik zowel naar binnen als naar buiten richt. En dus zijn er ook grappen over Leen van Frisia Financieringen – „Het is je vriend niet!” – en over gel voor een nonchalante look.

Aan Javier Guzman kun je zien dat hij goed gekeken heeft naar Theo Maassen. Hij steekt ook niet onder stoelen of banken dat hij een bewonderaar is van de cabaretier die afgelopen najaar drie prijzen in de wacht sleepte, maar het imiteren – dat hem in zijn vorige programma ’Ton Zuur’ nog wel eens dwarszat – is nu helemaal verdwenen.

Als Javier Guzman opkomt, steekt hij strak in het pak. Een maatpak, legt hij uit, en tegenwoordig voelt hij zich er fijn in. Alsof het hem een beschermlaagje geeft. Het mooie is nu dat hij dat beschermlaagje gaande de voorstelling laat varen, alles gaat uit: stropdas af, manchetknopen, hemd los uit de broek. Tot tegen het eind. Dan gaat het pak weer helemaal aan. Alsof hij daarmee ook wil zeggen: het ging even slecht met me, ik kon me niet beschermen, maar ik ben er bovenop. Dames en heren, ik mag er weer zijn.

’Delirium’ is pas het derde programma van Guzman en zonder meer zijn meest persoonlijke. Zijn beste ook trouwens.