Een zondagochtend

Experiment geslaagd: Bart Chabot kan een uur stil zijn.

Geen ontbijt op bed maar croissantkruimels en jus d’orange-vlekken op de bank. Dat is wat je ervan krijgt als je televisie kijkt op zondagmorgen. Helemaal niet erg. Ochtend-tv op de rustdag van de week is het opstaan waard. En die kruimels, die heb je in bed ook.

Zondag betekent wel kerkdiensten. Daar kun je voorbij zappen met een air van ’Oh, daar heb je het weer’. Maar los van de vraag of de tv-dominee daarmee zijn doel niet al bereikt heeft – je hebt toch even aan God gedacht – zitten die diensten gewoon goed in elkaar. Het zijn nog niet de lachwekkende shows van hun Amerikaanse evenknieën – daar moet je hier niet mee aankomen. Maar er zit zo te zien wel een tv-idee achter. Dat idee houdt in: niet te lang praten en veel muziek. Zo ging het tenminste op Nederland 2 bij de mis in de Sint-Elisabethkerk in Haren-Brussel. Een kort stukje preek en hup, direct zet een geroutineerd ouderenkoor een feilloos gezongen psalm in. Daarna pakt een andere spreker de draad weer op om snel plaats te maken voor het jonge meisjeskoor. Die hielden mij overigens met hun lieftallige aanblik en imponerende gezang langer vast dan eigenlijk in de planning lag. Maar met een onverbiddelijke druk op de knop, verliet ik uiteindelijk toch maar de gelovigen, hun muziek en de kerk.

Om terecht te komen bij ’Vrije Geluiden’. En toeval of niet, ook daar ging de combinatie muziek en gelovigen wonderwel samen. Al spraken ze in het muziekprogramma van de VPRO over ’believers’. Dat zijn mensen die geloven in een artiest die zich op internet presenteert. Dus: je gaat naar een website als Sellaband (waar het in Vrije Geluiden om ging), je luistert een muziekfragment en als je in de artiest gelooft, dan maak je wat geld over. Met een beetje geluk krijgen singer-songwriters als Jacob Congaika (Cubworld) zoveel geld binnen, dat ze een cd op kunnen nemen. Een naam om te onthouden, trouwens, Cubworld. Kippenvel.

Van de muziek naar de totale stilte. Wat ook wel eens lekker is. Want van een kerkdienst of een liedjeszanger mag dan een zekere rust en bezinning uitgaan, er gaat toch niets boven het absolute zwijgen. En gezwegen werd er in KRO’s ’De Wandeling’, normaal gesproken toch een praatprogramma.

Wat echter helemáál tegen alle wetten inging, was dat spraakwaterval Bart Chabot de hoofdrol had bij dit stiltemoment. Gedurende de hele tocht door de duinen moest hij van wandelgids Hella van der Wijst zijn mond dicht houden en het doen met gebaren. Allemaal om inspiratie op te doen en letterlijk als ’aanloop’ naar de Nationale Gedichtendag. Van der Wijst zette de wekker op een uur en verdraaid, het werkte. Chabot bleef stil. Een verschrikking moet het geweest zijn voor de Haagse dichter. Dat was ook te merken, want toen de wekker afging als sein voor het einde der stiltes, kwam de spraakwaterval direct weer in beweging. Je zag aan alles wat een bevrijding dit voor hem was. De zwijgende wandeling leverde wel een gedicht op. Al was dat thuis ook wel gelukt want als hij thuis zit, is hij ook wel eens stil, zei hij zelf. „Dat is dan zeker als je alleen thuis, bent”, zei Van der Wijst daarop.

Dat bleek inderdaad zo te zijn.