Een krachtig argument voor eerherstel Algerijnse soldaten

recensie

Regie: Rachid Bouchareb. Met Jamel Debbouze, Samy Naceri, Roschdy Zem, Sami Bouajila en Bernard Blancan. In 5 bioscopen.

De Frans-Algerijnse regisseur Rachid Bouchareb keert met ’Indigènes’ terug naar de Tweede Wereldoorlog om een vergeten verhaal toe te voegen aan de Franse geschiedenis. Zijn oorlogsfilm gaat over de vele duizenden mannen uit Algerije en andere landen in Noord-Afrika die tijdens de oorlog werden gerecruteerd voor het Franse leger, en massaal meevochten om Frankrijk te bevrijden van de nazi’s.

In de geschiedenisboeken is hier volgens Bouchareb, bekend van films als ’Cheb’ en ’Little Senegal’, niets of nauwelijks iets van terug te vinden. Het Franse leger versloeg de Duitsers. Dat is wat de Parijzenaar Bouchareb zelf op school leerde. Dat er ook duizenden mannen uit de Maghreb meevochten en voor Frankrijk stierven, wilde hij nu eindelijk wel eens onder de aandacht brengen, waarbij het zijn voornaamste doel was om het debat op gang te brengen.

’Indigènes’ is een vrij klassiek uitziende oorlogsfilm vergelijkbaar met ’The Big Red One’ van Samuel Fuller. Vanaf het oorlogsjaar 1943 trekken we met een groepje jongemannen van Algerije naar Italië en naar Frankrijk. We zien hoe ze vechten in het Franse leger, de Franse vlag planten en het Franse volkslied zingen. Centraal staan daarbij niet de bommen en granaten van oorlog, maar de menselijke verhoudingen.

Het woord ’indigènes’, zoals de Algerijnen werden genoemd, betekent zoiets als ’inboorlingen’, ’inlanders’, ’inheemsen’. Het is wrang om te zien hoe ze als tweederangs burgers worden behandeld, soldaat Saïd en korporaal Abdelkader, hoe ze worden buitengesloten van promoties, verlofdagen, zelfs verse tomaten.

Het meest schrijnende beeld komt aan het slot, als duidelijk is geworden dat Frankrijk in de jaren na de oorlog, toen de koloniën onafhankelijk werden, stopte met het betalen van pensioenen. Het beeld dat Bouchareb op dat moment tevoorschijn tovert, doet sterk denken aan het Algerijnse verhaal in Haneke’s meesterwerk ’Caché’ dat ook over wegstoppen en vergeten ging.

Chirac heeft ’Indigènes’ inmiddels gezien, en heeft toegezegd dat alle pensioenen met terugwerkende kracht zullen worden betaald. Dat is een flinke belofte, die Bouchareb met een krachtig verfilmd argument heeft verkregen. In Cannes werden vijf hoofdrolspelers als ensemble bekroond met de prijs voor de beste acteur.