New Yorkse volgt advies van Freud

recensie

Sigmund Freud en New York zijn niet de meest voor de hand liggende hoofdpersonen voor een thriller, maar Jed Rubenfeld is ook geen voor de hand liggende thrillerauteur. De Amerikaan, geschoold in de filosofie, literatuur en psychologie, is hoogleraar staatsrecht en geniet vooral bekendheid wegens zijn theoretische verhandelingen over de grondwet.

'Moordduiding' is fictie gebaseerd op historische feiten. In 1909 bezoekt Sigmund Freud de Verenigde Staten. De grondlegger van de psychoanalyse is uitgenodigd voor enkele lezingen en de toekenning van een eredoctoraat. Om nooit opgehelderde redenen is Freud na zijn reis bijzonder slecht te spreken over het 'barbaarse' Amerika.

Rubenfeld gebruikt dit gegeven voor een intrige. Een jonge vrouw, dochter van een invloedrijk man in New York, ontsnapt ternauwernood aan een lustmoordenaar. Zij kampt met acuut geheugenverlies. Freud adviseert haar een analyse te laten ondergaan. De klus moet worden geklaard door een Amerikaanse volgeling. Prompt wordt hij verliefd op de jongedame, maar weet desondanks met haar het mysterie van de verijdelde moord te ontrafelen.

'Moordduiding' is een rijk boek. De passie voor Freud en New York is aanstekelijk. Rubenfeld schetst de eerste als een scherpzinnige maar ook humeurige en kwetsbare man, voortdurend belaagd door leerling en rivaal Carl Jung.

New York is de stad die de revolutie van de Nieuwe Wereld belichaamt: in Manhattan verrijzen de eerste wolkenkrabbers en over de Hudson wordt de eerste grote stalen brug gelegd. De wereld is getuige van de geboorte van de nieuwe economische en culturele hoofdstad.

Het kost op het laatst nog wat moeite alle losse eindjes aan elkaar te knopen, maar dat zij de auteur vergeven. Belangrijker is dat hij zich niet laat meeslepen door het grote verhaal over de nieuwe eeuw, maar zijn 'kleine' misdaadverhaal zo goed overeind houdt. De vaart blijft erin, de personen zijn niet van bordkarton, er mag gelachen worden - wat wenst een lezer nog meer?