Uit het geografische hart van Amerika

Een kunstproject over het geografische hart van de Verenigde Staten dat samenvalt met de Amerikaanse presidentsverkiezingen, wordt dat geen politieke show? Niets is minder waar blijkt op de tentoonstelling ’Heartland’ in het Van Abbemuseum in Eindhoven.

Greely Myatt (56), geboren in Mississippi, is een van de 25 kunstenaars; voor zijn poëtische installaties en houtsculpturen heeft hij een eigen zaaltje toegewezen gekregen.

De tentoonstelling volgt de Mississippirivier van zuid naar noord, van New Orleans naar Minneapolis, uitwijkend naar Detroit, en brengt zo de omliggende regio tot leven met de kunst van kunstenaars die er wonen of er een periode doorbrachten. Het museum schonk eerder aandacht aan kunstenaars van de oost- en westkust van de Verenigde Staten.

Voor Myatt is het heartland zijn thuis. Zonder de Mid-South concreet te verbeelden valt bij binnenkomst direct de ambachtelijkheid van zijn werk op. Landbouwgereedschap met wegkrullende stelen, als een ruimtelijk handschrift, is langs de wanden gemonteerd.

„Ik heb veel tijd op de boerderij van mijn opa doorgebracht”, vertelt Myatt. „Die plek met al haar geuren en geluiden koester ik”. Aan de muur zigzagt een grasmachine door een katoenveld. „Amerika op zijn kant”, grapt Myatt. „En een verwijzing naar Duchamp”. De kunstenaar, die ook kunstonderwijs geeft aan de universiteit van Memphis, probeert streekeigen, gebruikte materialen te verbinden met kunsthistorische verwijzingen. Hij heeft ’groot respect voor werk dat met de hand gemaakt en door hart en oog geleid is’.

In het midden van de ruimte heeft Myatt zijn eigen heartland opgesteld: een verrassende hoekvormige spiegelinstallatie die een vloermat van oude bezemstelen weerkaatst, zoals Myatt die in menig huis uit zijn kindertijd kan herinneren. „Ik was in de weer met die gekleurde bezemstelen, maar ik had er niet genoeg. Opeens zag ik in een hoek van mijn atelier een jerrycan staan voor een spiegel. Twee jerrycans dus. Zo ontstond dit werk.”

Was hij niet bang dat de politieke context de kunst zou overstemmen? „Nee, het is een goede mix geworden. Ik ben blij hier aanwezig te zijn”, zegt Myatt. Zo kan hij zijn werk aan nieuw publiek tonen. Hij pakt er een gratis krant bij die hij op weg naar Eindhoven in de trein vond en wijst op de foto van een gebouw aan Main Street in Memphis waar Martin Luther King veertig jaar geleden werd neergeschoten. Myatt woont er schuin tegenover. „Wat niet is, kan komen, maar vooralsnog hou ik me er in mijn werk niet mee bezig”.