Een kleine, fijne versie van Cannes

recensie Marokko wil meetellen op filmgebied. Vandaar veel aandacht en geld voor het filmfestival van Marrakesh.

’Wow’, zegt Christopher Walken bij de aanblik van het publiek op de Jemaa El Fna. Het beroemde plein in Marrakesh is een waar openluchttheater. ’s Avonds maken de sinaasappelkraampjes plaats voor muzikanten, acrobaten, waarzeggers en verhalenvertellers. En deze week biedt het een extra attractie: een metersbreed filmdoek waar bij het vallen van de avond een film uit het festivalprogramma is te zien. Maandag stond Spielbergs vrolijke ’Catch me if you can’ op het programma, waarin Christopher Walken de vader speelt van Leonardo DiCaprio, de jonge meesteroplichter. Heel Marrakesh leek uitgelopen.

De New Yorkse acteerlegende Christopher Walken (66) is in Marrakesh voor een hommage. Het festival toont een kleine greep uit zijn meer dan honderd films tellende oeuvre (zoals Vietnam-epos ’The Deer Hunter’). In het festivalpaleis vertelt Walken waarom hij zo vaak zulke heftige, gewelddadige rollen speelt, en of hij met al die misdaadfilms wel een goed voorbeeld geeft. „Ik heb veel slechteriken gespeeld, en getroebleerde figuren”, antwoordt Walken ten overstaan van een lachende zaal, „en ja, misschien moet ik me nu, als oude vent, maar eens gaan bezinnen op andere rollen. Misschien kan ik eens een man in een huis spelen, met een vrouw, een kind en een hond.”

Walken is voor het eerst in Marokko. „Eigenlijk was ik al benieuwd naar Marrakesh na het zien van ’Othello’, de Shakespeare-verfilming van Orson Welles die hier ergens in de buurt is opgenomen, begin jaren vijftig.” Walken verwijst daarmee naar een van de mijlpalen in de geschiedenis van de Marokkaanse filmproductie. Het land is een geliefde filmlocatie. Een van de eersten die hier zijn camera opzette was de Engelsman David Lean voor het woestijnepos ’Lawrence of Arabia’ (1962). Door de jaren heen wisten filmmakers Marokko te vinden, vanwege de afwisseling in het landschap (bergen, woestijn en zee), het mooie licht, en niet te vergeten de lage productiekosten.

Maar onder de nieuwe koning, Mohammed VI, heeft de Marokkaanse filmindustrie een extra injectie gekregen. Zijn jongere broer prins Moulay Rachid is zelfs voorzitter van de club die het jaarlijkse filmfestival in Marrakesh organiseert. Bij de opening vorige week liet hij een waar koningsmaal aanrichten. Met de prins aan het hoofd, beschikt het festival over een stevig budget waarmee bijvoorbeeld een 44 films tellende hommage aan de florerende Zuid-Koreaanse cinema kan worden gebracht, en waarmee een vliegtuig vol Zuid-Koreaanse regisseurs en acteurs kan worden ingevlogen. Zuid-Korea geldt als een voorbeeld voor de Marokkaanse filmindustrie die weliswaar over een uitstekend budget beschikt, maar nog te weinig grote films en filmmakers herbergt.

Het festival van Marrakesh staat in het teken van de internationale auteurscinema. Niet alleen Christopher Walken krijgt een hommage, ook de New Yorkse regisseur Jim Jarmusch wordt geëerd. En de Bosnische regisseur en tweevoudige Gouden Palm-winaar Emir Kusturica struint eveneens door de straten van Marrakesh. Maandagavond hield hij een vlammend pleidooi voor de artistieke film.

Marrakesh is tot nu toe een duizelingwekkende ervaring, alsof je in een kleine, fijne versie van Cannes terecht bent gekomen. De Fransen hebben hier als oude kolonisten inderdaad flink wat in de melk te brokkelen. Er wordt zelfs ’security’ vanuit Frankrijk ingevlogen, en zo kan het gebeuren dat we in Marrakesh dezelfde veiligheidsmensen treffen bij de ingang van het festivalpaleis als in Cannes. Zelfs de stem die elke filmvertoning inleidt met de boodschap ’The screening is about to begin’ is afkomstig van de Côte d’Azur.

Marrakesh heeft zich binnen tien jaar in de kijker gespeeld als een van de meest enerverende filmfestivals in zowel de Arabische wereld als op het Afrikaanse continent. Nu maar hopen dat het cinefiele evenement ook effect heeft op de kwaliteit van de Marokkaanse film.

Het Filmfestival van Marrakesh duurt tot en met 12 december. ’The Deer Hunter’ met Christopher Walken is morgen, 11 december, te zien op RTL 8: 20.30 uur.